zondag 24 november 2019

Ge-waar-worden

Jacob worstelend met een Engel
Sinds vandaag leef ik met een beeld, een levend beeld: ik sta voor een school, sta er ook in, is mijn leerschool. Een echte school, een gedeelde geestesschool. Op dit moment ga ik niet na wat die school is, hoe die te benoemen valt, hoe die wellicht bekend en te boek staat. Dat is iets voor later, niet voor vandaag. En aan dat beeld van mij, mikpunt, valt één en ander te ontwaren, onder andere bepaalde attributen, maar ook dat ga ik nu niet na, probeer ik nu niet bloot te leggen, want dat zou dan abstract blijven; is ook iets voor later. Alleen aan zekere gelaatstrekken en een blik in de ogen bij dat zelfbeeld lees ik iets af: een enorme wil om mezelf te beheersen, meester over mezelf te zijn, tegelijk vervuld met diepe gedachten. En wakker; in wakkere staat. De meditaties en spreuken waarmee ik werk zijn intensief en blijken effectief.

Derde Hiërarchie
Afgelopen vrijdag bezocht ik weer een voordracht van Mieke Mosmuller over sociale driegeleding, dus onder andere over maatschappijstructuren en menselijke interactie, te Rotterdam. Was boeiend, prikkelend en leerzaam. In de pauze spraken Mieke en ik elkaar kort over verschillende zaken, waaronder het rozenkruis. Ook stelde ik haar een vraag. Een vraag over de hiërarchieën (engelen hiërarchie), haar onderzoek daarnaar is vervat in drie boeken; één over de eerste, één over de tweede en over de derde hiërarchie. Mijn vraag daarover aan haar luidde: heb je er ervaringen mee? Haar antwoord was: 'Ja, maar altijd vanuit het begrip, niet zomaar gelijk beelden, maar met het begrip als uitgangspunt, begrip dat Rudolf Steiner met zijn geesteswetenschap heeft gewekt en geleverd'. Haar boek over de derde hiërarchie verscheen vorig jaar: Over de Hiërarchieën van de Engelen - De derde Hiërarchie (Uitgeverij Occident, 2018). Boeken van haar over de tweede en eerste hiërarchie, uitgegeven door dezelfde uitgever, verschijnen eind 2019. Binnenkort dus. Eén in het Duits en één in het Nederlands.


Music
Suzanne Vega
Jacob and The Angel

zondag 17 november 2019

Antroposofisch vertaalwerk

GA 202
Kijk naar het westen. Als antroposoof richt ik me zeker ook op wat er in de Engels sprekende werelddelen, wereldgebieden, gaande is op antroposofisch gebied. Zoals zich hier in Nederland onder andere*1 Uitgeverij Stichting Rudolf Steiner Vertalingen*2 toelegt op vervaardiging en publicatie van naar het Nederlands vertaalde werken van Rudolf Steiner, zijn in het Verenigd Koninkrijk onder andere Uitgeverij Rudolf Steiner Press*3 en in Amerika Uitgeverij Steiner Books*4 (ook opererend onder de naam Anthroposophic Press) actief. Deze Britse en Amerikaanse uitgeverijen werken nauw met elkaar samen en leggen zich uiteraard toe op vertalingen naar het Engels. Het Duitse bronmateriaal wordt hoofdzakelijk aangeleverd door uitgeverij Rudolf Steiner Verlag*5gevestigd te Zwitserland.

Bij de Haagse Boekerij bestelde ik afgelopen vrijdag de uitgave Universal Spirituality and Human Physicality*6 en bij Google Play koop ik vandaag de e-book versie.*7 Daaruit vertaal ik drie voordrachten naar het Nederlands (doeltaal); brontekst Duits, secundaire taaltekst Engels. Ik vertaal vanuit een verfijnd begrip, maar het idioom van de Duitse taal bezorgt me soms hoofdbrekens, daarom leg ik het Engels ernaast. Ben zo met drie talen in de weer. De Engelse vertaling is in dit geval verzorgd door de Brit Matthew Barton*8.

Zaakbegrip is mensenwerk en gelukkig zal dat zo blijven, maar bij de uitdrukkingswijze van een specifieke taal kan tegenwoordig een goed elektronisch vertaalprogramma toch handzame ondersteuning bieden. Er mag echter niet uit het oog worden verloren dat een vertaler bij zijn woordkeuze en tekstopbouw ten aanzien van zijn eindproduct primair aangewezen blijft op zijn taalinzicht en taalgevoel. Ook dat verandert beslist niet. Mij is opgevallen dat op dit moment als het gaat om Nederlands als doeltaal, de kwaliteit van machinevertalingen het best is bij omzettingen vanuit het Engels. DeepL*9 is wat dat aangaat momenteel één van de betere programma's.


Verwijzingen

Diverse Nederlandse uitgeverijen (NL)

Uitgeverij Stichting Rudolf Steiner Vertalingen (NL)

Rudolf Steiner Press (UK)

SteinerBooks (USA)

Rudolf Steiner Verlag (CH)

Universal Spirituality and Human Physicality (Uitgeverij Rudolf Steiner Press, 2014)

E-book versie (Google Play)

Matthew Barton

DeepL


Lectures
Rudolf Steiner
Universal Spirituality and Human Physicality
Bridging the Divide:
The Search for the New Isis and the Divine Sophia

dinsdag 12 november 2019

Stralend licht

Das rote Westfenster des ersten Goetheanums
In zuivere lichtstralen
Glanst de wereldgod.
In zuivere liefde voor alle wezens
Straalt de goddelijkheid van mijn ziel.
Ik rust in de wereldgod;
Ik zal mezelf vinden
In de wereldgod.


In den reinen Strahlen des Lichtes
Erglänzt die Gottheit der Welt.
In der reinen Liebe zu allen Wesen
Erstrahlt die Göttlichkeit meiner Seele.
Ich ruhe in der Gottheit der Welt;
Ich werde mich selbst finden
In der Gottheit der Welt.

Rudolf Steiner
In den reinen Strahlen des Lichtes


Ik ben nog niet helemaal tevreden over deze eigen vertaling, maar laat het even zo; op gezette tijden mediteer ik het. Er gaat een zekere werkzaamheid van uit, is effectief. Past goed bij mijn ontwikkelingsweg. Deze meditatiestof is door Rudolf Steiner met name goed toegelicht met aanwijzingen die hij bood op 4 november 1910 te Berlijn (GA 266b, bladzijde 77 t/m 94).*1


Literatuur

Aanwijzingen bij In den reinen Strahlen des Lichtes
GA 266b; Berlijn, 4 november 1910; bladzijde 77 t/m 94
Zweiblättrige Lotosblume
AnthroWiki

Imaginationsseele
AnthroWiki

Meditation
AnthroWiki
Hilfe gegen den Egoismus
AnthroWiki
AnthroWiki


Music
Georg Friedrich Händel
Harp Concerto in B flat Major

dinsdag 29 oktober 2019

Kort telegram

Verschillende zaken houden me extra bezig op dit moment. Een paar daarvan staan opgesomd in de volgende drie paragrafen. Telegramstijl.


§ 1; Grenzen, openingen, conditionering en vrijheid

Ben op zoek naar casussen waarbij mensen tijdelijk hun geheugen kwijt raken en toch door kunnen functioneren, weliswaar dwalend in een andere omgeving, hun vroegere identiteit en biografie niet meer kennend, maar nog wel beschikkend over eerder verworven vaardigheden. Daarover is een stortvloed aan fictie geschreven, spreekt immers tot de verbeelding, maar mij gaat het hier om non-fictie. Dat zet aan tot literatuuronderzoek en leidt aldus een verkenningstocht in. Heb mij ten doel gesteld vrijheidselementen in conditioneringsprocessen helderder voor ogen te krijgen en goed te doorgronden.

Dit onderwerp staat naar mijn idee in verband met dissociatie, tijdelijke of meer permanente amnesie, neurologische disfuncties en met wat in de geesteswetenschap - antroposofische geesteswetenschap - ook wel drempelervaringen worden genoemd. Zal beginnen met doornemen van een werk van de neurologe Jules Montague, Het onteigende brein - Over geheugen, verlies en identiteit*1. Mijn onderzoek is evenwel niet primair en niet exclusief op dementie gericht.

Podcast
Jules Monague
On Demantia, Memory and Identity


§ 2; Koers en lot van Groot-Brittannië

Volgen er volgende maand een algemene verkiezingen? Heb het gevoel dat zaken nu pas echt losbreken*2. Is labour outfoxed en politiek geïsoleerd geraakt in het Britse parlement? Of juist niet?*3 Loopt de Britse unie op zijn laatste benen? Is er sprake van desintegratie? De strijd is bikkelhard en vals en de belangen zijn werkelijk zeer groot. Volg het voortdurend.

§ 3; Gezondheid en werk

Een blessure aan mijn knie herstelt. Valt mee. 'k Geef het tussendoor rust. Zorg goed voor mezelf. Ben gelukkig nog sterk en vitaal. Age and human capital...


Noten
Het onteigende brein - Over geheugen, verlies en identiteit
(Jules Montague; Uitgeverij Ambo ꓲ Anthos, 2019)

Spreekwoordelijk: De beer is los
(Genootschap Onze Taal)

Oppositieleider Corbyn toch bereid vervroegde verkiezingen te steunen
(NRC Handelsblad; Brexitblog, 29 oktober 2019; 12:15 uur)


Music
Joan Armatrading
Me, Myself, I

zaterdag 19 oktober 2019

Ontknoping?

Oliver Letwin
Time watching. Heb deze zaterdag weer veel te doen, simultaan, maar de ontwikkelingen op brexit gebied zal ik vanuit mijn ooghoeken vandaag toch aandachtig volgen. Wordt er deze zaterdag in het Britse lagerhuis gestemd over het Johnson voorstel? Of maakt een amendement van Oliver Letwin, onlangs uit de fractie gezet door Johnson, een goede kans op een meerderheid? NRC Handelsblad bericht daarover vandaag het volgende:

NRC Handelsblad, Brexit Blog, Wat gebeurt er vandaag in het Britse Lagerhuis?, zaterdag 19 oktober 2019:
"[...] Het amendement van Letwin zorgt ervoor dat Johnson vandaag toch uitstel moet vragen aan de EU, zodat er voldoende tijd is om eerst alle bijbehorende wetten zonder ongelukken door het parlement te krijgen. Mensen als Letwin zijn bang dat brexiteers vandaag voor Johnsons plan zullen stemmen, maar vervolgens de bijbehorende wetten zullen wegstemmen. Zo zouden zij alsnog een No Deal kunnen forceren op 31 oktober. 
Met zijn amendement wil Letwin dat voorkomen. Als hij zijn zin krijgt, kan er vandaag dus niet een definitieve stemming over de Brexit-deal plaatsvinden. [...]".

We zullen zien. Een echte ontknoping verwacht ik overigens nog niet. Maar goed, in dezen ben ik slechts een observant. Time will tell.


Music
XTC
Making Plans For Nigel (Farage?)

zondag 6 oktober 2019

Menselijke en kunstmatige intelligentie

Mieke Mosmuller
Dialogen over kunstmatige intelligentie
en spiritualiteit
Leven in een informatietijdperk is mooi maar niet makkelijk. Wat het tot een lastige opgave maakt, is met name de hoeveelheid en diversiteit van niet alleen informatie maar ook desinformatie. Over alle denkbare kwesties bestaan verscheidene gezichtspunten; bovendien staan mensen zeker ook op kennisgebied aan verleidingen en misleidingen bloot. Evengoed spelen belangen een rol, gedeelde of juist niet gedeelde, overeenkomstige of tegenstrijdige belangen.

Een stroom aan publicaties verschijnt over intelligentie en informatievoorziening gerelateerd aan wil, wilsuitingen en ethiek. Drie recente vallen me extra in het oog. Ten eerste een boek*1 van journalist Huib Modderkolk, ten tweede van klokkenluider Edward Snowden*2 en ten derde van filosoof en antroposoof Mieke Mosmuller*3. In toenemende mate is het in de huidige samenleving een kunst om geconcentreerd en doelgericht te blijven, gefocust. Zeker voor mensen die zeer vatbaar zijn voor - steeds weer nieuwe - indrukken, zoals evenzo bij mij het geval is. Dan is het dubbel raadzaam om bezonnen- en bedachtzaamheid als reine, reinigende deugd krachtig te ontwikkelen en streng en actief toe te passen.

Modderkolk heeft een goed boek geschreven over een nieuwe vorm van sabotage, spionage en oorlogsvoering; speel- en slagveld: internet, sociale media, telecommunicatie en geavanceerd wapentuig. Aan de hand van concrete gevallen, journalistiek goed bloot gelegd en in kaart gebracht, is daarvan door hem een actuele balans opgemaakt. Wat mij extra aan het boek bevalt is het feit dat het westen, inclusief Nederland, niet wordt overgeslagen en gespaard.

De autobiografie van Snowden*4 moet ik nog lezen; een digitale versie van zijn boek staat klaar op mijn smartphone, tablet en computer(s). Snowden beweert dat de Russische overheid hem in Rusland min of meer ongemoeid laat en speelruimte biedt. Vanaf zomer 2020  kan hij wellicht een periode onderduiken in Duitsland of Frankrijk, zo stelt hij verder.

Mieke Mosmuller neemt het verschijnsel singulariteit*5 onder de loep en heeft daarover een boek geschreven dat september 2019 is uitgebracht. (Voor de boekcover zie rechtsboven.) Heb het vandaag besteld. Zal 'k dus ook gaan lezen. Lijkt me evenzeer buitengewoon interessant. Ze legt in haar geschrift verbanden tussen wiskundige*6, natuurkundige*7 en technologische singulariteit*8 en plaatst dat in een spirituele dimensie. Ben heel benieuwd naar de dialogen en dialoogvoerders in het boek.

Kwartet. De genoemde drie boekwerken kunnen qua notie, probleemstelling en thema naar mijn idee goed worden gecombineerd met een wat ouder werk van de Britse scepticus John Gray, waarin die zich afvraagt uit welk marionettenhout een mens is gesneden.*9 Snijvlakken genoeg.


Noten

Het is oorlog, maar niemand die het ziet
Huib Modderkolk; Uitgeverij Podium, Amsterdam 2019

Onuitwisbaar
Edward Snowden; Uitgeverij Balans, Amsterdam 2019

Singulariteit - Dialogen over kunstmatige intelligentie en spiritualiteit
Mieke Mosmuller; Uitgeverij Occident, 2019

Autobiografie Snowden spannend en openhartig verslag van bedachtzame klokkenluider
Lars Pasveer; Recensie; Villa Media, 24 september 2019

Dikke van Dale woordenboek:
Singulariteit
sin.gu.la.ri.teit
vrouwelijk zelfstandig naamwoord; de singulariteit; geen meervoudsvorm
1. zonderlingheid, vreemdheid
2. natuurkunde: bijzondere gebeurtenis waarvoor de geldende natuurkundige wetten ontoereikend zijn als verklaring
3. wiskunde: singulier punt of zo'n lijn; a punt met een oneindige dichtheid en zonder volume
4. meteorologie: op vrij vaststaande tijden weerkerende weersituaties of omslag van het weer, zoals de ijsheiligen

Wiskundige singulariteit
Wikipedia

Natuurkundige singulariteit
Wikipedia

Technologische singulariteit
Wikipedia

De ziel van de marionet - Een zoektocht naar de vrijheid van de mens
John Gray; Uitgeverij Ambo ꓲ Anthos, 2015


Music
Suzanne Vega
Crack In The Wall

maandag 16 september 2019

Transities

§ 1 - Werkkring en innerlijke gesteldheid

Mijn laatste blog op Cahier werd twee maanden geleden gepost. Ik kwam niet toe aan schrijven vanwege andere inspanningen en werkzaamheden. Wat betaalde arbeid betreft: werk nog altijd voor dezelfde werkgever, WMW Dienstverlening BV, maar per begin september niet langer voor opdrachtgever Holiday Inn Leiden. Ben overgestapt naar voormalig hotel (Tulip Inn) Meerkerk, nu een verblijfsplaats voor arbeidsmigranten. Daarnaast werk ik als bewaker gelukkig nog altijd voor het Japanmuseum. De arbeidstijd is uitgebreid naar 43+ uur per week; drie 9-urige nachtdiensten midweeks (Meerkerk) en twee 8-urige dagdiensten in het weekend (Leiden).

Ben blij dat Holiday Inn voor mij voorbij is. Heb er ruim 4 jaar gewerkt. De aanslag op het lichaam was groot vanwege een eenzijdig en overmatig zwaar fysiek geënt takenpakket. Bracht overbelasting met zich mee en liep daardoor blessures op. Toch marcheerde ik als een militair onverdroten door. Dat ligt in mijn karakter besloten. Bovendien kom ik uit een familie van havenarbeiders; een sterk geslacht. Deed altijd met volle inzet mijn best, hoewel ik het er niet echt naar mijn zin had. Op mentaliteit heb ik het voltooid en daar ben ik blij om. Genoeg is genoeg. Een nieuw hoofdstuk breekt aan.

Binnenin me speelt zich meer af. Meer dan direct valt af te lezen aan maatschappelijke activiteiten. M'n affiniteit met afzonderlijke kunstvormen en met kunst in het algemeen verdiept zich, zowel productief als receptief, en mijn denk- en concentratie- en begripsvermogen wordt steeds scherper en intenser. Tegelijk kom ik steeds meer in balans door een zekere vorm en graad van gelatenheid. Met zelf- en levensvertrouwen, actief participerend en anticiperend, laat ik het leven niet alleen op me afkomen, maar breng ik zelf ook leven in de brouwerij.

§ 2 - De spirituele bronnen van de kunst

Steiners voordrachtenreeks De spirituele bronnen van de kunst (GA 271) bestudeer ik opnieuw. In het bijzonder zijn essay Goethe als vader van een nieuwe esthetica (1889) prikkelt me zeer. Schoonheid en drama laten mij niet onberoerd. Daar moet en wil ik iets mee. Constant. Zeker ook voor het boek Dagboek van een antroposoof waaraan ik werk.

§ 3 - Schrijftool en organizer

Heb deze week de premium (betaalde) versie van het notitie programma Evernote in gebruik genomen. Bevalt me goed. Doe er zeker mijn voordeel mee. Het is zeer functioneel. Mijn 4 hoofdnotitieboeken in dat webbased computerprogramma zijn: (1) Algemeen dagboek, (2) Bewustzijnsziel (onderneming en projecten), (3) Cahier en (4) Dagboek van een antroposoof (het uit te brengen boek waaraan ik werk).

Parade. The good guys...?
§ 4 - Een beeld bij nieuwe Britten en nieuwe Europeanen: wat verenigd en scheid

September/oktober/december 2019. Als politieke wolven vechten de Britten elkaar onverminderd de tent uit. Met grenzen aan democratische processen is grenzeloos niemandsland aan de horizon verschenen. Mensen menen, Britten in dit geval, behaaglijk of moeizaam in te burgeren of ontheemd of zelfs vogelvrij te raken in nieuw-mans-land. Naargelang hun geaardheid en bevindingen denken ze (1) een oude toestand die verdeeldheid schiep min of meer te kunnen handhaven of juist achter zich te laten of (2) een nieuwe ongewenste toestand af te wenden. Zowel leavers als remainers dragen variabele vrijheidsidealen uit, terwijl ze economische voorspoed opeisen of garanderen en verstolen of onverholen per saldo aan realpolitik de voorkeur geven.

Op het continent koketteert  de nieuwe commisievoorziter van de EU, Ursula von der Leyen, ondertussen met de oprichting van een nieuw commissariaat voor 'de bescherming van onze Europese manier van leven': Europese manier van leven wordt 'beschermd' - maar waartegen? (Tijn Sadée; NRC Handelsblad, 11 september 2019). Ironie ten top. Dat moet ik eveneens verwerken. Ook in de Europese Unie rommelt en rumoert het natuurlijk danig. Pedante parmantigheid laat zich gelden en maakt een ereronde. Diezelfde dag verschijnt in dezelfde krant een snijdend opiniestuk, snijdend zeg ik en niet snedig, van publicist en hoogleraar Europese studies Paul Scheffer: De stiff upper lip is nu wel uitgediend (NRC Handelsblad, 11 september 2019). Hierop zeg ik nu niets. Trek me een tijdlang terug in een toeschouwersrol en streef en verlang naar gedeelde waarachtigheid.

§ 5 - Michaël

De herfst kondigt zich aan en over twee weken, 29 september, is het weer Michaëlfeest. Ik staal me verder. Moed is vereist voor wat er verder komen mag en komen zal.


Music
Suzanne Vega
Luka
The story behind the song

zaterdag 13 juli 2019

Perseus en Medusa

Geboorte van Pegasus en Chrysaor
Gorgonen

Ze spoeden en snellen,
krijsen en (k)wellen,
... met achteloos gebaar;
weer eender geboren.

Gluren achter ellebogen,
monsteren aan ...in de wiek geschoten.
Niet verliefd of geliefd. Liever onverdroten!
Liever onvermogen!

Vertrapt en doortrapt schaduwen
en niet laten zijn wat wacht.
Niet kondigen teder en zacht;
...alle (toe)komst verzwelgen.

't Gaapt me aan, open muil vervaarlijk, mij niet bewust.
Hier is niets wat mij kust,
hier is niets wat mij schoudert, eendrachtig.
Mag en zal ik niet zijn? Godallemachtig!

(J.W.)


Literatuur


Menschengeschichte im Lichte der Geistesforschung
Rudolf Steiner; Berlijn, 1 februari 1912
Uit GA 61


Medusenhaupt
AnthroWiki


Lecture
Rudolf Steiner
The Nature of Mythical Thinking
GA 180; Lecture 8; January 4, 1918; English text

zondag 30 juni 2019

Open letter to Jules Evans

The website of Jules Evans
Dear Mr Evans,

I am a Dutch anthroposophist and am currently reading your books Philosophy for Life and Other Dangerous Situations*1 and The Art of Losing Control - A Philosopher's Search for Ecstatic Experience*2. Both have been translated into Dutch. I wonder if you are familiar with the following lectures and writings on this matter from Rudolf Steiner: Macrocosm and Microcosm*3Human and Cosmic Thought*4, Human Egoism*5, The Riddles of Philosophy*6 and Positive and Negative Man*7.

What exactly is ecstasy as a process and a state of mind? What is meant by 'ecstasy'? Is losing control really, in the long or short run, desirable or inevitable? Or is there a specific modern way to keep yourself together on a road to transcendence and self-transformation? What are your thoughts on this, Mr Evans? How should one tackle such life questions?

With kind regards,
J. Wervenbos (J.W.)


Notes
(Literature list, with shortcuts, to fully free available books mentioned in notes 3-7; the shortcuts of the first two mentioned books in notes 1 and 2 lead to parts of those texbooks)

Filosofie voor het leven: en andere gevaarlijke situaties (Jules Evans; Publisher Ten Have, 2012)
De kunst van controleverlies: filosoferen over extase (Jules Evans; Publisher Ten Have, 2017)
Macrocosm and Microcosm (Rudolf Steiner; GA 119; lectures 21 t/m 31 maart 1910, Vienna)

Human and Cosmic Thought (Rudolf Steiner; GA 151; lectures 20 t/m 23 januari 1923, Berlin)
Human Egoism (Rudolf Steiner; GA 58; lecture 25 november 1909, Berlin)

The Riddles of Philosophy (Rudolf Steiner; GA 18; writing 1914)

Positive and Negative Man (Rudolf Steiner; GA 59; lecture 10 maart 1910, Berlin)


Interview
Jules Evans
Culture versus Ecstasy

Lecture
Jules Evans
The Science of Spiritual Experiences

vrijdag 21 juni 2019

Really Only Fantasy?

Afgelopen woensdag ging ik naar de bioscoop, Lantaren/Venster, en bekeek ik de film Tolkien van de Finse cineast Dome Karukoski. Wat inspireert schrijvers als John Ronald Reuel Tolkien*1 (1892-1973)? Wat hield en houdt ze bezig? Het fantasy (en science ficton) genre weelt tierig, maar welbeschouwd is dat zeker niet iets van alleen maar de laatste tijd. Neem bijvoorbeeld de 19e eeuw met schrijvers als de Amerikaan Edgar Allen Poe (1809-1849) en de Duitser Ernst Theodor Amadeus Hoffmann (1776-1822).

Bij Tolkien interesseert me met name de actieradius en betekenis van de discussiegroep de Inklings (1930-1960). Reflecties en gedachtewisselingen van een groep schrijvers over de impact en realiteitswaarde van taal en taaluitingen en hun aanvankelijk verborgen betekenislagen. In het bijzonder heeft een diepzinnige gedachtewisseling, ‘een pennenstrijd, a Great War’, tussen de Britse Inklings Clive Staples Lewis (1898-1963) en Owen Barfield (1898-1997) mijn belangstelling. Literatuurcriticus en journalist Tjerk de Reus schreef daarover een interessant en lezenswaardig artikel: De aard van taal*2. Vergelijkingsmateriaal, Barfields artikel On C.S. Lewis and Anthroposophy*3.

Verschijningsdatum, juli 2019
Hoffmann was één van de lievelingsschrijvers van Wilhelm Richard Wagner (1813-1883). Twee handen op één buik? Louter fantasten? Nee… Wagner was diep mystiek aangelegd en Hoffmann had uitgesproken extatische trekken. Walter Beck (1903-1999) heeft in zijn boek Richard Wagner – Neue Dokumente zur Biographie – Die Spiritualität im Drama seines Lebens*4 uitstekend gedocumenteerd waarin Wagners mystiek en spirituele ervaringen bestonden en hoe onder andere schrijvers als Hoffmann Wagner nader beïnvloedde. Voor commentaar van Rudolf Steiner op de lichamelijke gesteldheid en daarmee verbonden uitzinnige fantasieën van Hoffmann, zie Steiners antwoord op een vraag daarover te München op 27 november 1912.*5. In Becks rijk geschakeerde en zeer verdienstelijke boek wordt trouwens op fijnzinnige wijze ook de veel bewogen relatie tussen Friedrich Nietzsche (1844-1900) en Wagner nader behandeld.

Nadere en specifieke aandacht op de wereld en op zichzelf richten ter wille van een oefen- en ontwikkelingsweg, respectievelijk een weg naar buiten (potentie: occultisme) en een weg naar binnen (potentie: mystiek), komt op een gezonde en leerzame manier aan de orde in Steiners voordrachtenreeks Macrokosmos en microkosmos*6. Een mooi verzorgde en waardevolle boekuitgave, waarvan ik echter wel vind dat de openbare voordracht De herhaaldelijke tocht van de mens door de zintuigelijke, ziele- en geesteswereld*7 als inleiding zeker aan de Nederlandse uitgave had mogen worden toegevoegd.


Noten (literatuurverwijzingen)

Tolkien: mens en mythe – Een literaire biografie (Joseph Pearce; Uitgeverij Kok – Kampen, 2001)

De aard van taal (Tjerk de Reus; DBNL; Tijdschrift de Liter, jaargang 10, 2007; bladzijde 74 t/m 77)

On C.S. Lewis and Anthroposophy (Owen Barfield, The Golden Blade, 1976, bladzijde 95 t/m 97)

Richard Wagner – Neue Dokumente zur Biographie – Die Spiritualität im Drama seines Lebens (Walter Beck; Uitgeverij Hans Scheider – Tutzing, 1988)

Wahrheiten und Irrtümer der Geistesforschung - Geisteswissenschaft und Menschenzukunft (Rudolf Steiner; GA 69a, bladzijde 167 en 168)

Macrokosmos en microkosmos (Rudolf Steiner; GA 119; Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 2014)

De herhaaldelijke tocht van de mens door de zintuiglijke, ziele- en geesteswereld (Rudolf Steiner; GA 119, bladzijde 11 t/m 34; Wenen, 19 maart 1910)


Music
Suzanne Vega
I Never Wear White

zondag 2 juni 2019

Tech & Spirit

Tech

De hard- en software markt is grondig gewijzigd de afgelopen 15 jaar. Al veel langer eigenlijk natuurlijk. Die exceptionele ontwikkeling blijft uiteraard doorgaan. Wat bergt de 21e eeuw? Kocht deze week een Chromebook: Acer Chromebook R13. De meeste Android toepassingen uit de Google Play Store kunnen tegenwoordig zonder mankeren op een redelijk goed chromebook worden geplaatst. Voor de komende jaren ben ik voorlopig wel klaar; werk nu met: 1 desktop, 2 laptops, 2 tablets, 1 smartphone en 1 chromebook.

Spirit

Ruim 3 jaar inmiddels gaan ledenavonden van AViN, de Antroposofische Vereniging in Nederland, aan mij voorbij. Midweeks werk ik ’s nachts en in het weekend overdag. Op maandagavonden zou ik nu op zich wel ledenavonden te Leiden kunnen bijwonen. Die mogelijkheid tast ik nu af. Als ik me niet vergis zijn ze daar nu bezig met het bestuderen van de voortreffelijke en bijzonder belangrijke voordrachtenreeks Uit de schoot der goden (Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 2016; GA 132, 1911). Als mijn aanwezigheid aldaar eventueel niet inpasbaar is, dat kan natuurlijk, laat ik het zo. Zelfstandig opereren is en blijft mijn tweede natuur. Hoe dan ook zal ik deze boekuitgave bestuderen. Heb het aangeschaft en staat op mijn leesplank. Past inhoudelijk en thematisch bezien uitstekend bij mijn wijdlopende studiegang.


Literatuur
Wärme, Kraft und Technologie
(Anthroposphie Weltweit; Laura Scappaticci; 29 mei 2019)


Music
Wende Snijders
Buenos Aires

vrijdag 24 mei 2019

Over liefde en vrijheid

Motief, februari 2018, nummer 219
Aandacht voor een eeuwenoud vraagstuk: het verzoenbare of onverzoenbare spanningsveld tussen liefde en zelfliefde. Nadat in het antroposofische ledentijdschrift Motief mijn boekbespreking Geactualiseerde wordingsgang (Motief, februari 2018) was verschenen, een korte bespreking van Mieke Mosmullers werk De anthroposofische beweging (Uitgeverij Occident, 2017), ontving ik enige tijd daarna bij een lezing van Mieke Mosmuller in Rotterdam reacties op het stuk van twee andere toehoorders. Die waren positief. Evenzo een e-mailreactie van een derde lezer die reageerde. Eén van hen merkte op dat uit het stuk een filosofische geest spreekt. Dat klopt. Ben wetenschappelijk ingesteld en filosofisch geaard.

Die Brücke zwischen der Weltgeistigkeit
und dem Physischen des Menschen
Die Suche nach der neuen Isis,
der göttlichen Sophia
GA 202
In de fijnzinnig opgezette, betekenisvolle en doortastende voordracht Toeschouwen, voelen en handelen – Samenhang tussen gedachteleven en wil (GA 202; Rudolf Steiner, 12e voordracht; Dornach, 19 december 1920; bladzijde 199 t/m 2013) noemt Rudolf Steiner liefde en vrijheid de grootste idealen van mens en mensheid. Citaat:

Uit: Toeschouwen, voelen en handelen – Samenhang tussen gedachteleven en wil (GA 202; 1920; bladzijde 205; 2e alinea); Rudolf Steiner: 
“ […] U ziet hoe in de mens de twee grootste idealen vrijheid en liefde naar elkaar toe groeien. Juist doordat een mens deel uit maakt van de wereld kan hij zelf vrijheid en liefde verwezenlijken. Door de mens worden beide elementen in de wereld met elkaar verbonden. […] “
De bovenstaande uitspraak van Rudolf Steiner (1861-1925) vormt welbeschouwd het basismotief van zijn geschrift De filosofie van de vrijheid (GA 4; 1894). Tezamen met de 4e en 5e voordracht, die handelen over de betekenis en reikwijdte van de filosofieën van Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) en Arthur Schopenhauer (1788-1860), elkaars wereldbeschouwelijke tegenvoeters, zal ik die 12e voordracht uit GA 202 vertaald naar het Nederlands onderbrengen in het boekwerk Dagboek van een antroposoof (Schrijfbureau & Uitgeverij Bewustzijnsziel; Projecten, verschijningsdatum 2020).


Music
Suzanne Vega
Cracking

Lyric
Cracking

It's a one time thing
It just happens
A lot
Walk with me
And we will see
What we have got
Ah

My footsteps are ticking
Like water dripping from a tree
Walking a harline
And stepping very carefully
Ah

My heart is broken
It is worn out at the knees
Hearing muffled
Seeing blind
Soon it will hit the Deep Freeze

And something is cracking
I don't know where
Ice on the sidewalk
Brittle braches
In the air

The sun
Is blinding
Dizzy golden, dancing green
Through the park in the afternoon
Wondering where the hell
I have been
Ah

maandag 13 mei 2019

Origin and purpose of Evil & Function of Self-Love

Heeft het zin om kwaad te zijn, kwaad te belichamen? Kun je daar wat mee? Of is het alleen maar een last, iets wat je uit zou moeten bannen? Hoe ziet en beleef u dat, geachte lezer? Voor mij is dat in ieder geval een relevant onderwerp. Zoals ik al een keer schreef op Cahier: ben beslist geen braverik..., ook geen lieverdje. Zo kwam ik niet ter wereld en zo zal ik zeker niet sterven! Be ware. Met één J.W. heeft de wereld al genoeg te stellen. Daarvan moeten er niet nog meer bij komen. Allerminst huldig ik het credo: waren de mensen maar zoals mij, dan zou de wereld er toch veel beter uit zien. Een grotere leugen kan er niet bestaan. Maar gelukkig houd ik desondanks wel van mezelf; soms val ik wel mee als je me nader kent. Soms. Doet me denken aan een ander blog dat ik eens schreef: Friend (Cahier, 24 maart 2017).

Voor mensen die mogelijk geïnteresseerd zijn in een dergelijk levensthema, hier een door mij naar het Nederlands vertaalde voordracht van Rudolf Steiner: De oorsprong van het boze (GA 55, 4e voordracht; Berlijn, 22 november 1906); voorzien van voetnoten.


Referenties
Open wond (Cahier, 1 december 2014)
Vrijheid en deugd (Cahier, 12 maart 2018)


Music
Richard Wagner
Parsifal
Nur Eine Waffe Taugt

vrijdag 10 mei 2019

Agens

Agens, acties en reacties in en rond politiek woelwater op volkerenniveau. Wat te denken over de ideologie en actieradius van Guy Verhofstadt, voorvechter van een federale Europese Unie? Momenteel sta ik versteld van een documentaire die via de BBC wordt uitgezonden in het Verenigd Koninkrijk en tegelijk ook vrij is gegeven op Youtube - echt 21e eeuws deze mind and media sharing en strijd om de publieke opinie - : Brexit: Behind Closed Doors (Storyville). Oordeel zelf geachte lezer.




Brexit: Behind Closed Doors
Storyville
Part 1


Brexit: Behind Closed Doors
Storyville
Part 2


Van 23 t/m 26 mei 2019 (in Nederland op 23 mei) vinden er weer verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. Natuurlijk timmert brexiteer van het eerste uur, Nigel Farage, met zijn nieuwe politieke partij, de Brexit Party, weer danig aan de weg. In voorlopige peilingen staat die partij er heel goed voor. Wat de nabije toekomst zal brengen? Op dit moment schort ik daarover mijn oordeel op. Onverminderd volg ik het proces nauwgezet. Eén ding wil ik echter opnieuw kwijt: toenemende beweging naar een Federaal Europa acht ik nog altijd heilloos.


Literatuur (back to the future)

'Federale EU is begrijpelijke bestuursvorm' (Volkskrant, 19 mei 2000)
Het passende staatsbestel voor de Europese Unie (Weerwoord, 2 juni 2005; discussiestuk)


Noten

‘Reportagemaker Lode Desmet volgde brexit-onderhandelaar Guy Verhofstadt twee jaar lang als een vlieg op de muur’. Hier meer achtergrondinformatie over de documentaire in kwestie, Brexit: Behind Closed DoorsDocumentaire piept achter de schermen van de brexit: ‘What the fuck is er mis met May?’ (De Morgen, 8 mei 2019).
Ik moet wel zeggen dat het vraagstuk van een federaal of confederaal Europa, respectievelijk een federale of confederale Europese Unie me op 60-jarige leeftijd, meer dan dat op 46-jarige leeftijd het geval was (zie de tweede literatuurverwijzing in het blog) ernstige hoofdbrekens kost. Waar wordt het zwart-wit en waar liggen de fijnere nuances? Wat speelt er werkelijk? Diepergaand? De zaak vraagt heroriëntatie, heroverweging en meer diepgang. Voor mij in ieder geval wel.
Het is interessant en ja ook relevant om na te gaan hoe Rudolf Steiner, initiator van sociale driegeleding en vertolker van een sociologische basiswet en een sociale hoofdwet in contextuele zin, dus bij praktische en concrete aangelegenheden, over federalisme (Föderalismus) en confederalisme (Konföderalismus) dacht. Laat ik in dat opzicht eens beginnen met een voordracht van hem die hij tijdens de Eerste Wereldoorlog op 1 mei 1917 in Berlijn heeft gehouden; een aantal hoofdonderwerpen die in die lezing aan bod komen: (a) de echo van oude (vervlogen) culturen, (b) de gemeenschapszin bij het Mithras mysterie, (c) de toekomst zoals Nietzsche ze zag en (d) De staat als levensvorm van de Zweed Rudolf Kjellén: GA 175; 16e voordracht; bladzijde 339 t/m 366. Denk dat ik die voordracht jaren geleden al eens gelezen heb. Zal dat dit jaar opnieuw doen. Zo mogelijk nog voor 23 mei.
Steiner verwoordde ook het sociale oerfenomeen gekoppeld aan het basisverschijnsel sociale en antisociale impulsen van toepassing op intermenselijke processen, waarbij onder andere gedacht kan worden omgang bij werkrelaties, liefdesrelaties, democratische en ondemocratische groepsprocessen enzovoort.
Voor hoe en waardoor het zo over brexit kan gisten in het Britse parlement en bij de Britse bevolking, zie ook mijn blog Human Behavior (Cahier, 3 maart 2017). Een blog over democratie, menselijke aard en menselijke samenlevingsvormen.


Music
Fehlfarben
Die Kunst des Zitats

vrijdag 3 mei 2019

Diary: Evil, Knowledge and Courage

GA 243; Bewustzijn van de ingewijde
Hoe ik de dag en de nacht, ik bedoel het waken en slapen, goed doorkom, dat wil zeggen leef en leven kan zoals ik het werkelijk wil, ik met mijn wachters, wordt me in de eerste helft van 2019 volledig duidelijk. Dat met betrekking tot mijn morele en spirituele ontwikkeling. Heb diepe afgronden gezien en doorleefd en begrijp daarmee verbonden problematiek goed en grondig. Zestig jaar oud geworden breekt essentieel inzicht definitief door. Gelukkig maar, want ik heb zeer veel te doen.

Een openbare voordracht - voor iedereen vrij toegankelijk - die Rudolf Steiner op 22 november 1906 in Berlijn had uitgesproken, getiteld: De oorsprong van het kwaad (GA 55; 4e voordracht, bladzijde 91 t/m 99) zal ik één dezer weken naar het Nederlands vertalen en hier op Cahier plaatsen.

De afgelopen twee weken werkte ik voor iemand een onderzoeksvraag uit met betrekking tot Jiddu Krishnamurti (1895-1986) en de kwestie Charles Webster Leadbeater (1854-1934): diens veronderstelde pedofiele inslag, type pedasterie, waarmee hij ook Jiddu Krishnamurti en zijn broer Jiddu Nityanandam zou hebben lastig gevallen.

Daartoe stelde ik twee werkdocumenten samen: (1) een kort artikel van Stephan Widmerts over het onderwerp, geplaatst in het tijdschrift Die Drei, door mij vertaald naar het Nederlands: Brief van de vader van Jiddu Krishnamurti aan Rudolf Steiner (Die Drei, nummer 9, jaar 2015) en (2) Briefwisselingen Rudolf Steiner aangaande (a) de kwesties Leadbeater en Krishnamurti en (b) Christus, Christendom en inwijdingswegen als geschillen en verschillen bij en tussen de Theosofische en Antroposofische vereniging; dat document bevat 7 brieven (briefnummers 150, 151, 157, 167, 170, 172, 173) uit de brievenbundel Brieven – Rudolf Steiner (Uitgeverij Vrij Geestesleven Zeist, Stichting Rudolf Steiner Vertalingen 2006).


Music
Muireann Nic Amhlaoibh
The Banks of The Nile

Lyric
The Banks of The Nile
(An old Irish folk song)

Oh hark, the drums do beat, my love, no longer can we stay
The bugle horns are sounding clear, and we must march away
We're ordered down to Portsmouth, and it's many's the weary mile
To join the British Army on the banks of the Nile

Oh Johnny, dearest Johnny, don't leave me here to mourn
Don't make me curse and rue the day that ever I was born
For the parting of our love would be like parting with my life
I'll go with you, dear Johnny, and I will be your wife

Oh my Nancy, dearest Nancy, that's a thing that can't be so
The colonel, he has ordered no woman there should go
We must forsake our own sweethearts, likewise our native soil
To fight the German soldiers on the banks of the Nile

But I'll cut off my yellow hair and go along with you
I'll dress myself in uniform and I'll see Egypt, too
I'll march beneath your banner while fortune, it do smile
And we'll comfort one another on the banks of the Nile

But your waist, it is too slender, love, your fingers, they are too small
And the sultry suns of Egypt your rosy cheeks would spoil
Where the cannons, they do rattle, and the bullets, they do fly
And the silver trumpets sound so loud to hide the dismal cries

Oh cursed be those cruel wars that ever they began
For they have robbed old Ireland of many's the gallant man
They took from us our own sweethearts while their bodies, they feed the lions
On the dry and sandy deserts which are the banks of the Nile

vrijdag 19 april 2019

Folk

Goede Vrijdag, 16:00 uur. Zit nu in Dudok Rotterdam. Heb een grote koffie besteld, een latte macchiatto met honing, en ga over een uurtje over tot een tosti kaas. Het leven is goed. Een prachtige lentedag. Zonovergoten. Kom net van de bibliotheek. Heb daar snel drie cd’s van de Ierse zangeres Muireann Nic Amhlaoibh geleend en weer ingeleverd; direct geript naar mijn notebook en geplaatst op mijn mp3-spelers. Wat een prachtige zangstem heeft die vrouw. Irish folk op z’n best. Even ontspanning en rust op een vrije dag. Mag ook wel eens. ‘k Werk hard, mijn lichaam wordt herhaaldelijk op de proef gesteld en ik word er niet jonger op... Geeft niet; knoklust te over. Till the day I die and beyond. (Maar niet een doel in zichzelf.)

Heb besloten om hier aan de Meent 88 een blog te schrijven. Dat is wel op zijn plaats. Had Floortje van der Meer beloofd om een vraag te beantwoorden over droomleven en meditaties in de reactieruimte onder Ridzerd van Dijks blog: Tussen inslapen en ontwaken (Rudolf Steiner Citatensite, 1 maart 2019). Dat kwam er echter niet van vanwege te drukke werkzaamheden. Dat thema in kwestie kan ik echter alleen maar stapsgewijs aan de orde stellen. Heb daar meer blogs voor nodig.

Voor mij, en niet alleen voor mij natuurlijk, is een gezond slaapleven bijzonder belangrijk. Dat wil zeggen een gezonde diepe slaap welke mij en mijn fysieke lichaam sterkt en verkwikt en een droomleven dat niet enkel kluistert en niet constant in nachtmerries en dergelijke eindigt. Er bestaat een relatie en wisselwerking tussen de kwaliteit van het alledaagse  waakleven en de hoedanigheden van s’ mens slaap- en droomleven. Waarmee een mens inslaapt en hoe en met wat hij ontwaakt en welke wetmatigheden daarmee samenhangen, is men zich aanvankelijk niet goed bewust.

Voor een mens in ontwikkeling kan het droomleven een tijdlang fungeren als een wachter aan de drempel of juist niet. Fijnzinnige en belangrijke finesses daarover behandelt Rudolf Steiner in de betekenisvolle voordrachtenreeks Initiations -Erkenntnis - Die geistige und physische Welt- und Menschheitsentwickelung in der Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft, vom Gesichtspunkt der Anthroposophie (GA 227; 4e, 5e en 6e voordracht; Penmaenmawr, Wales; 1923).

Hoe een mens zich verhoudt tot een ziele- en geesteswereld hangt in belangrijke mate samen met de manier waarop hij tijdens zijn leven op aarde rondgaat, te werk gaat, spreekt en denkt en aldus vervolgens inslaapt. De inhoud en het gehalte, de kwaliteit en de richting van dat lopen, handelen, spreken en denken heeft gevolgen voor de ontwikkeling van een mens. Niet alleen horizontaal van mens tot mens, maar ook verticaal bezien van mens tot hogere hiërarchieën. Dat wordt subtiel besproken in Steiners voordracht Lopen, spreken, denken - De mens in relatie tot de engelenwereld (Drie etappes van het ontwaken van de menselijke ziel) (Uitgeverij Christofoor, Zeist, 2007; GA 224; te Praag in Tsjecho-Slowakije; 1923).

Mijn gedichten en spreuken schrijf ik eigenlijk altijd vanuit stemmingen en met beelden die met mijn voorbije slaap- en droomleven en met mijn wakkere denkleven in verband staan. Zo sprak in mijn spreuk of meditatieve tekst Zin, opgenomen in mijn vorige blog Gemeenschap (Cahier, 8 april 2019), in feite een wachter aan de drempel tot me.

Tot zo ver vandaag. Een andere keer ga ik verder op dit onderwerp in. Ga nu (19:45 uur) afrekenen en keer weer huiswaarts. Morgen en overmorgen weer aan de slag in het Japanmuseum.


Literatuuropgave (resumé)


Lopen, spreken, denken - De mens in relatie tot de engelenwereld (Drie etappes van het ontwaken van de menselijke ziel) (Uitgeverij Christofoor, Zeist, 2007; GA 224; te Praag in Tsjecho-Slowakije; 1923)


De slapende mensen voor de wachter aan de drempel (9e voordracht – Dornach, 1 januari 1924 - van de voordrachtenreeks Wereldgeschiedenis in het licht van de antroposofie; Uitgeverij Christofoor, Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 1996; GA 233; 1923/24)


Vierde, vijfde en zesde voordracht uit Initiations -Erkenntnis - Die geistige und physische Welt- und Menschheitsentwickelung in der Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft, vom Gesichtspunkt der Anthroposophie (GA 227; Wales; 1923)


Gemeenschap (Cahier, 8 april 2019)


Tussen inslapen en ontwaken (Rudolf Steiner Citatensite, 1 maart 2019)


Music
Muireann Nic Amhlaoibh
Western Highway

Lyric
Western Highway

I am a driver on a western highway
From the mountains to the sea
And there's a song on the western highway
That's saying I will be free

The sky is fading to the color of the valley
Dust of angels and dust of dreams
And your city lights will shine until tomorrow
And I will not be here

But your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dreams

Here I am, on the road again
The song began and then in the end
I was standing by, I was standing by the sea

And by the roadside the trees are shimmering
Black and silver in the cold night air
And under the moon a new song is singing
Saying I will meet you there

And your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dream

Here I am, on the road again
The song began but then in the end
I was standing by, I was standing by the sea

And your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dreams

Here I am, on the road again
The song began and then in the end
I was standing by, I was standing by the sea.


Documentary
Celtic music on the Continent: Brittany
Muireann NicAmhlaoibh and Julie Fowlis

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2019

Ge-waar-worden – 24 november 2019

Antroposofisch vertaalwerk – 17 november 2019

Stralend licht – 12 november 2019

Kort telegram – 29 oktober 2019

Ontknoping? – 19 oktober 2019

Menselijke en kunstmatige intelligentie – 6 oktober 2019

Transities - 16 september 2019

Perseus en Medusa – 13 juli 2019

Open letter to Jules Evans – 30 juni 2019

Realy Only Fantasy? – 21 juni 2019

Tech & Spirit – 2 juni 2019

Over liefde en vrijheid – 24 mei 2019

Origin and purpose of Evil & Function of Self-Love – 13 mei 2019

Agens, 10 mei 2019

Diary: Evil, Knowledge and Courage – 3 mei 2019

Folk – 19 april 2019

Gemeenschap – 8 april 2019

Closure – 1 april 2019

Distantie en existentie met monoloog en dialoog – 29 maart 2019

Beweging – 22 februari 2019

Geplande publicatie bij Schrijfbureau Bewustzijnsziel – 15 februari 2019

Gratis Google voorzieningen op de tocht – 1 februari 2019

Eerbiedigende aandachtigheid – 31 januari 2019

Verborgen werkwoord: ontkenteren - 21 januari 2019

Philosophy, Spiritual Activity and Christianity – 14 januari 2019

Lemniscaat – 11 januari 2019

Modern Soul and Struggling Psyche (Mind) – 1 januari 2019

2018

My initiation and moral development – 14 december 2018

Music and ethics – 7 december 2018

Energy – 23 november 2018

Geestelijk ontwaken – 9 november 2018

Freedom and Spiritual Activity – 29 oktober 2018

Intuitions – 24 oktober 2018

Settle – 24 september 2018

De agenda die niet geschreven werd – 21 september 2018

Ecstatic or grounded – 10 september 2018

Ragnarok – 27 augustus 2018

Nietzsche’s Philosophers of Perhaps – 19 augustus 2018

Pensées – 11 augustus 2018

Dixit – 10 augustus 2018

Bestemmen – 6 augustus 2018

Antroposofen en politiek – 16 juli 2018

Cup of Tea – 2 juli 2018

Fresh – 22 juni 2018

Mind You – 13 juni 2018

The Opposite of Brexit? – 21 mei 2018

Consciousness Soul – 7 mei 2018

Small experience – 30 april 2018

Still – 16 april 2018

Een paasgedachte - (Parsifal - Deel 9) – 2 april 2018

Beware – 26 maart 2018

Vrijheid en deugd – 12 maart 2018

Forces & Creatures – 31 januari 2018

2017

Self-respect and development – 19 december 2017

Grace – 6 december 2017

Virtues – 4 december 2017

Oh Well – 23 november 2017

Kennistheorie – 10 november 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 5 – 13 oktober 2017

Europe & Memoranda – 10 oktober 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 4 - 29 september 2017

Ready to go again! – 28 september 2017

Keep up the pace – 11 september 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 3 – 31 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 2 – 28 augustus 2017

Dienstmededeling over deel 2 van meerluik – 21 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate