zaterdag 20 november 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls

1. Inleiding

In de reactieruimte onder mijn blogbericht van 27-10-2010 vroeg Ridzerd van Dijk of het misschien wat voor mij zou zijn om Steiners voordrachtencyclus Exkurse in das Gebiet des Markus-Evangeliums (1910/11; GA 124) te gaan vertalen. Dit naar aanleiding van mijn verwijzing naar het belang van de inhoud van de eerste voordracht van die cyclus en misschien omdat hij wellicht al eerder had waargenomen dat ik elders in het verleden ook op belang van inhouden van andere voordracht uit die cyclus gewezen heb. Daar heb ik over nagedacht en met dit blogbericht ga ik daar nader op in. Gedachtewisselingen over die voordrachten worden bevorderd door vertalingen in het Nederlands.


2. Plan, planning en verantwoording

Voor stimulering en pregnant op de agenda zetten van deze vertaling ben ik in. Wie het uiteindelijk vertaald en er een laatste hand aan legt (inclusief credits, vergoeding enzovoort), panklaar voor drukvorm en boekuitgave, is voor mij van minder van belang. Wil er best wel een begin mee maken (werkvertalingen) en zien hoe ver ik er mee kom, zo wellicht andere mensen en instanties prikkelend om de zaak verder op te pakken en zo concreet mogelijk vorm te geven.

Wat betreft die geschiedkundige impuls (koptitel): (1) de voordrachten uit deze cyclus zijn gehouden in 1910/11. Geldt trouwens ook voor een aantal andere voordrachten genoemd in mijn vorige blogbericht van 13-11-2010. We zijn inmiddels honderd jaar verder (3 x 33 1/3 jaar: gedachte → gevoel → wil). (2) Steiner duidde het Marcus-evangelie aan als het Evangelie van de bewustzijnsziel (in 8e voordracht van GA 124) en maakt dat aanschouwelijk met de inhoud van de thema’s die hij in deze cyclus aansnijdt. Hoogst actueel, ook voor de nabije en verder gelegen toekomst (21e tot en met 36e  eeuw) op weg naar en in voorbereiding van een nieuw cultuurtijdperk (cultuurtijdperk in het teken van het geestzelf). Zie de inhoudsopgave onderaan dit blogbericht. (Paragraaf 6.)

Nog iets anders over de bovenstaande koptitel. Met een beetje  fantasie maar niet bezijden de waarheid: Evangelie van de bewustzijnsziel voor een religieus en spiritueel uitgangspunt; Verkondiging van de bewustzijnsziel voor een meer neutrale, ‘literaire’ variant (kond doen); Introductie van de bewustzijnsziel voor een wetenschappelijke (re)presentatie. De openingszin van het Marcus-evangelie luidt: ‘Begin van het evangelie van Jezus Christus’. ‘Het woord ‘evangelie’ stamt van het Griekse euangelion, een verbinding van eu ‘goed’ en angelos ‘engel’. Het duidt dus op de goede boodschap die uit de wereld van de engelen komt.’ (Zie  noot 13, bladzijde 245, Nederlandse vertaling van GA 139; Het evangelie naar Marcus, uitgeverij Christofoor).

Voorzie dat ik de komende tijd veel minder op internet actief kan zijn. Voorzie ik niet alleen, dat is wel zeker. Het zal mijn streven zijn om ieder weekend, waarschijnlijk op zondagen, pakweg één vertaalde bladzijde (of meer) op het web te plaatsen, voorzien van noten en achtergrondinformatie en met gelegenheid tot commentaar van lezers. Vanaf welke zondag weet ik nog niet; mogelijk beginnend in december van dit jaar. Of dat in dit digitale notitieboekje geschieden zal en/ of dat ik daarvoor op enig moment een speciaal blogspot.com weblog voor opstart, wat overzichtelijkheid ten goede komt, is me nog niet duidelijk. Moet ik mijn gedachten nog over laten gaan. (Praktische overwegingen enzovoort.)


3. Antroposofische of aan antroposofie gelieerde uitgeverijen

Het kan zijn dat andere mensen hier al mee bezig zijn of dat voornemens zijn. Op dubbel werk zit ik niet te wachten en zoals reeds gezegd: in deze draait het niet om mij. Als die vertaling er maar komt. Stimulans, (gerichte) aandacht en samenwerking brengt dat wellicht dichterbij.

Kan een aantal uitgeverijen aanschrijven (e-mail) om mijn licht op te steken en de zaak onder de aandacht te brengen. Kan ik tevens in de richting van de nijvere Bart Muijres doen, die al zoveel vertalingen op zijn naam heeft staan. Een aantal van die uitgeverijen (er zijn er meer) zijn: (1) uitgeverij Christofoor, (2) uitgeverij Pentagon, (3) uitgeverij Kamerling, (4) uitgeverij Via Libra, (5) uitgeverij Hesperia, (6) uitgeverij Perun Boeken, (7) uitgeverij Paidos (Steiner-pedagogie), (8) uitgeverij Muze (voor antroposofische verhalen en romans) en (9) Nearchus C.V.


4. Wat is bewustzijn? Lichamelijke, psycho-somatische, zielsmatige en geestelijke aspecten

Arie Bos - Boekpresentatie 2008
Veelbetekenend is de aanduiding en hantering van het begrip en de term bewustzijnsziel. Uitdagend en prikkelend ook, want (1) wat onder (zelf)bewustzijn kan worden verstaan en welke plaats zij in een geheel (welk geheel?) en in relatie tot het fysieke lichaam (alwaar en hoe?) kan worden toegewezen vormt een brandend onderwerp waarover veel wetenschappers zich vandaag de dag ‘het hoofd breken’ (zie bijvoorbeeld de verwijzingen in mijn twee voorgaande blogberichten) en neem (2) het begrip ziel dat tegenwoordig menig wetenschappers en bevolkingsdeel stevige kriebels bezorgd en zelfs schimpscheuten ontlokt; ziel.. that’s not done anymore. En dan zo’n samentrekking met een woord als bewustzijns-ziel, alsof je dan een rode lap voor een drieste stier zou laten wimpelen met alle mogelijke gevolgen van dien. Dan ook nog de term geestzelf (weer zo’n samentrekking) met het ik (als realiteit) diep verbonden met de bewustzijnziel..; oei, oei meer dan vloeken in de kerk van allerlei paradigma’s belijdende wetenschappers met hun bijpassende goegemeenten.

Met zijn boekwerk Hoe de stof de geest kreeg – De evolutie van het ik gaf Arie Bos (huisarts, docent, wetenschapper) in 2008/09 vanuit antroposofische gelederen aan hoe  antroposofen tegenwoordig weldegelijk op constructieve wijze wetenschappelijke bijdragen kunnen leveren zonder geheimschrijverij en/ of (zelf)verloochening (te grabbel gooien of verdonkermanen van antroposofische literatuur, signatuur en terminologie). Dat deed hij niet in de laatste plaats door zich jarenlang intensief in actuele wetenschapsopvatting en wetenschapsbevindingen uit diverse richtingen te verdiepen, uiteraard ook die vanuit materialistische hoek (bijvoorbeeld die van Dick Swaab), en dat alles nuchter en zakelijk, zonder verkettering, in zijn boek aan te halen en te behandelen.

De verkondiging van de bewustzijnsziel (GA 124) nodigt geesteswetenschappers uit om verschillende aspecten van de bewustzijnsziel, door Steiner thematisch in de dertien voordrachten aan de orde gestelt, voor een zo breed mogelijk toehoorders en lezerspubliek te actualiseren. Weer zo’n term die controverses oproept; ook onder een aantal antroposofen; er zijn er die termen als geesteswetenschap en geesteswetenschapper om hun moverende redenen eigenlijk niet gebezigd en gehanteerd willen zien; zij mogen zich daarbij echter bezinnen op de reële en onmisbare samenhang in de onorthodoxe trits: geesteswetenschap – wetenschap – natuurwetenschap.

Met name in het Westen, niet in de laatste plaats de Engels sprekende volkeren, staan wetenschappers van allerlei wetenschappelijke disciplines niet stil op gebied van vraagstukken die verband houden met lichaam, lichamelijkheid en bewustzijn. Antroposofische inzichten kunnen ertoe bijdragen dat hun onderzoeksbevindingen en onderzoeksresultaten in juist perspectief worden geplaatst.

In de tweede helft van de 20e geraakte één en ander in een stroomversnelling. Zo verscheen in 1986 het boek De spiegel van de ziel – Fantasieën en reflecties over ego en geest op de Nederlandse markt. (Amerikaanse titel: The mind's I: fantasies and reflections on self and soul; 1981; Hofstadter en Dennet). Een aantal verhalen en opstellen in dit boek werden door de Nederlandse cineast Piet Hoenderdos verfilmd in de Victim of the brain: A film about the ideas of Douglas Hofstadter (1987) Dat bevat ook een interview met Hofstadter. Hier die film welke dus op internet te bekijken valt en hier een review/ oude aankondiging.

In 1976 was reeds Richard Dawkins The Selfish Gene verschenen. Een belangrijk tekstfragment uit dat werk van Dawkins is in het Nederlands vertaald opgenomen in The Mind’s I van Hofstadter en Dennet. In de jaren negentig van de vorige eeuw verscheen Daniel Dennets Het Bewustzijn verklaard (1995) (Consciousness Explained; 1991). Een vermaard maar zeker ook omstreden werk. Zie bijvoorbeeld een opstel over dit boek van Dennet van Tino van Kampen (2008) en een kritische bespreking van de hand van P.H. Smolders.

Een andere interessante wetenschappelijk ontwikkeling welke aandacht verdient Embodied cognition lijkt (impliciet) door Arie Bos aangestipt in één van de paragrafen van zijn Hoe de stof de geest waarin hij de opvattingen van Antonio Damasio behandeld; om precies te zijn de paragraaf: Belichaamde abstracties, bladzijde 276. Vergelijk in dit verband ook Steiners tweede voordracht (13-6-1921) uit de cyclus Menschenerkenntnis und Unterrichtsgestaltung (GA 302) over (1) voorstellen en het hoofd, (2) oordelen en de handen en (3) concluderen en de benen en voeten gerelateerd aan praktisch en levend logisch denken in het dagelijks leven.


5. Psychologische en menskundige typering bewustzijnsziel

Karakterisering van de bewustzijnsziel in psychologische zin, voorzien van belangrijke kentheoretische kanttekeningen, kan worden nagelezen in Steiners cyclus Metamorphosen des Seelenlebens – Pfade der Seelenerlebnisse I (GA 58) en wel in de voordracht Die Mission der Andacht, Berlijn, 28-10-1909.


6. Inhoudsopgave Exkurse in das Gebiet des Markus-Evangeliums (GA 124)

Titel: Uitweidingen over het Marcus-evangelie

Voordrachtenreeks van Rudolf Steiner
Dertien voordrachten gehouden in Berlijn, München, Hannover en Koblenz van 17-10-1910 tot en met 10-6-1911 en een vragenbeantwoording van 18-12-1910

Eerste voordracht, Berlijn, 17-10-1910
De noodzaak van een nieuwe kijk op het Christus gebeuren. De uitbreiding van onze kennisbegrippen en onze opvattingen door het meerekenen van de Oosterse wijsheid. De verschillende aspecten van de hoogste waarheden en de vier-heid van de evangeliën. De noodzaak om geschouwde (helderziend waargenomen) waarheden in begrippen onder te brengen. De studie van de geesteswetenschap als voorbereiding voor de weg omhoog naar de geestelijke wereld. Over de noodzaak om egoïsme te overwinnen. Het mysteriedrama ‘De poorten van de inwijding’ als schildering van de inwijdingsweg van een bepaald individu.

Tweede voordracht, Berlijn, 24-10-1910
Drie menskundige beschouwingswijzen: een antropologische, antroposofische en theosofische. De noodzaak van bescheidenheid bij kennis en inzicht en van onbevangen waarheidszin van de menselijke ziel. Dieren zonder ogene als bewijs voor het verbonden zijn van de aarde vroeger met de zon. De ik-belevenis als deur (poort) naar de geestelijke wereld. Het unieke van de ik-waarneming ten opzichte van alle andere waarnemingen. De innerlijke onafhankelijkheid van persoonlijke gevoelens als voorwaarde voor geestelijk onderzoek. De wetenschap van dit feit in de oude school van Phytagoras.

Derde voordracht, 7-11-1910
Overeenstemming en correspondentie tussen (1) de persoonlijke zevenjarige levensfase ontwikkelingen van mensen en (2) de ontwikkelingsgang van de gehele mensheid door de na-atlantische cultuurtijdperken heen. Het uit Atlantis overerfde beeldachtige weten van de oud-Indische Rishis. Daad van Zarathustra: vinden van begrippen voor het bovenzinnelijke weten. Het aanwenden van bovenzinnelijke begrippen op fysieke feiten in het Egyptisch- Chaldaeïsche tijdperk. Het vraagstuk van de rechtvaardiging van begrippen bij Aristoteles en de grondvesting van logica. Het verliezen van samenhang met de werkelijkheid bij Kant. De nog mislukte poging tot vernieuwing van psychologie bij Franz Brentano en de noodzaak van een spirituele inslag (impuls). Toekomstopgave: vergeestelijking van het Copernicanisme.

Vierde voordracht, Berlijn, 6-12-1910
De evangeliën als beschrijvingen van gebeurtenissen welke inwijdingen waren. De omvorming van mysteriegeheimen naar historische feiten door Jezus Christus. Het uitdoven van de oude in het astraallichaam levende openbaringen en het vurige verlangen naar een nieuwe door het Ik te verwerven openbaringswijze. Aanwijzingen voor deze feiten  in het profeteren van Jesajas en in de inleidingwoorden van het Marcus-evangelie. De zending van Johannes de Doper. De overgang van de Waterman initiatie naar de Vissen initiatie. De kosmische krachten als ware werkelijkheid tegenover de schijnwerkelijkheid van het fysieke. Het beleven van dit feit door het Marcus-evangelie.

Vijfde voordracht, Berlijn, 9-12-1910
Het onvermogen om onze wezensgeledingen: astraallichaam, etherlichaam en fysiek lichaam echt waar te nemen. De oorzaak van dit onvermogen door de Kleine Wachter aan de drempel. Het ware kennen van de wezensgeledingen door Boeddha bij de inwijding onder de Bodhiboom. De voorbereiding van deze initiatie door eerdere belichamingen. De inwijding van Zarathustra door inwoning van een hoger geesteswezen. Tegenstand van de omgeving tegen zo’n gebeuren. Koning Duransarum als representant van deze tegenstand. Soortgelijke gebeurtenissen in het leven van de Keltische ingewijde Habich. De Boeddha weg naar de geest in het eigen innerlijk, de Zarathustra weg naar de geest in het heelal.

Zesde voordracht, Berlijn, 16-1-1911
De betekenis van de Exusiai in de rangschikking van de hiërarchieën. Het spreken van dit wezen door het geweld, de macht en kracht van de natuurverschijnselen heen en door de woorden van de ingewijden. De ware betekenis van van de Evangelie tekst over het machtige spreken van Jezus, Markus 1:22. De verandering in het leven van Paulus door diens Christus-beleving voor Damascus. De verbinding van het kind met de kosmische krachten voor zijn derde levensjaar. De sage van Orpheus als beeld voor de overgang van de mensheid van het derde naar het vierde cultuurtijdperk en het verlies van het macrokosmische bewustzijn. De verbinding van de Godszoon met de Mensenzoon gedurende de drie Christus-jaren.

Zevende voordracht, Berlijn, 28-2-1911
De stimulerende werking van uit idealisme ontspringende handelingen en de verwoestende werking van aan hartstocht gebonden handelswijzen. Praktisch materialisme: afhankelijkheid van uiterlijke omstandigheden. De bijzondere geestelijkheid van menselijke handen en de betekenis van het handen wassen. De relatie van de klierorganen tot het etherlichaam, de zenuworganen tot het astraallichaam. Het belang van de schildklierfunctie voor interesse in de omgeving. De verhouding van verdriet en blijmoedigheid tot geleefde en tot voorgestelde werkelijkheid. Een zin uit Goethes Faust als voorbeeld.

Achtste voordracht, Berlijn, 7-3-1911
Verschillen tussen de vier evangeliën en beschouwing van deze verschillen als hulpmiddel voor een dieper begrijpen van de Christus-impuls. Ritmisch verloop van verschillende zielsmatige processen. Een verwijzing in het Marcus-evangelie naar het onbegrip van menigeen voor de Christus-impuls. Het uitdragen van de mysteriecultus in de gschiedenis van de mensheid door Christus. Vier evangeliën gerelateerd aan de verschillende cultuurtijdperken. De ware betekenis van de zogenaamde ‘motorische’ zenuwen. Het werken van de harmoniesferen in de spierbewegingen. Een verwijzing naar de wederkomst van Christus in de etherische wereld.

Negende voordracht, Berlijn, 13-3-1911
De  verhouding van het maanlicht tot het zonlicht als beeld voor de Jehova-religie tot de Christus-religie. De herhaling van de voorchristelijke cultuurtijdperken in de na-christelijke. Het mohammedanisme (islam) als een teruggrijpen op de oud-Hebreeuwse Jehova-religie in de na-christelijke tijd. Het samenstromen van de Mohammed-impuls en de Christus-impuls van de 6e tot en met de 12e  eeuw. De nastromende bron van het Griekendom van de 12e tot en met de 18e eeuw. De na Goethe ingezette nieuwe nevenstroming van het Christendom, het vernieuwde Boeddhisme als Mercuriusstroming. De legende van Barlaam en Josaphat. De bijdrage van de karma-gedachte voor de door de natuurwetenschap ontdekte feiten. De gedachtewisseling tussen Haeckel en Wilhelm His als symptoom voor de noodzaak van nieuwe natuurwetenschappelijke begrippen. De moeilijkheid van geesteswetenschappelijke waarheden.

Tiende voordracht, Berlijn, 10-6-1911
Het vurige verlangen van vele hedendaagse mensen naar kennis van de geest en uitbreiding van de geesteswetenschap in Europa. Vermoeden reeds aan het begin van de 19e eeuw van verdwijnen van oude geestesschatten en van de noodzaak van herwinning daarvan door een toekomstige theosofie gestoeld op wetenschappelijke basis. Richard Rothe over Christof Oetinger. De voorbereiding van de huidige rozenkruiserstemming door de sprookjesvertellingen van de middeleeuwse rapsodieën. Het sprookje van de koningszoon en de bloemenkoningin als voorbeeld. Het opleven van zulke beelden in het dichtwerk ‘Ritter Wahn’ van Julius Mosen. Sprookjesvertellingen voortgekomen uit de christelijke rozenkruisertempel. Opwekking van sprookjes-inhouden in de vorm van de huidige geesteswetenschap.

Elfde voordracht, München, 12-12-1910
Bijzonderheden van de vier evangeliën. Het geestelijke van de oude talen en de ongeschiktheid van Duitse vertalingen om geestelijke feiten weer te geven. De ware betekenis van de eerste woorden in het Marcus-evangelie en de profetie van Jesajas. De overgang van de inwijding door het astraallichaam tot de inwijding van het ik, Kyrios. Johannes de Doper als voorbereider van deze overgang. Over de initiatie in het teken van de Waterman tot de initiatie in het teken van de Vissen. Een legende over de kindertijd van Zarathustra en het weer opduiken daarvan in de verzoekingscène(s) van het Marcus-evangelie.

Twaalfde voordracht, Hannover, 18-12-1910
De Hebreeuwse taal als uitdrukking van levend beelddenken.  De verlevendiging van de Duitse taal in het eerste mysteriedrama. De inwoning van een engel in Johannes de Doper en de verwijzing daarnaar, voorzegging daarvan in de profetie van Jesajas. Een nieuw soort inwijding aangeduid in de beginwoorden van het Marcus-evangelie. Samenhang daarmee met sterrenhemelverschijnselen. De betekenis van de toenmalige zonnestand voor de daden van Jezus Christus op aarde. Instinctief opduiken van oud-Egyptische wijsheidsimpulsen in de ziel van Johannes Kepler.

Vragenbeantwoording bij voordracht van 18-12-1910
De verzoeking van Jezus door de tegenstrevende machten en hun verschillende beschrijvingen in de eerste drie evangeliën. Het werken van Lucifer en Ahriman in mensen en hun verandering (metamorfose) door de Christus-impuls. De geschriften van Dionysios en het ontstaan ervan.

Dertiende voordracht, Koblenz, 2-2-1911 (Notities)
De beginwoorden van het Marcus-evangelie zijn onbegrijpelijk zonder hulp van de geesteswetenschap. Wezen en werkzaamheid van de zeven heilige Rishis. Het geheim van de oude talen: representatie van de tekens van de dierenriem in de consonanten (medeklinkers) en van de planeten in de vocalen (klinkers). De initiatie van Johannes de Doper in het teken van de Waterman.


7. Muziek

1. Californication - Red Hot Chili Peppers
2. La Grange – ZZ Top  

7 opmerkingen:

  1. Een heel lange blog, ik heb nog niet eens alles gelezen. Maar je bent dus van plan om elke week een bladzijde te vertalen, meestal op zondag. Dan komt er van je wandelingen in het "kader van de volksgezondheid" op zondag niks terecht. Maar om elke week en bladzijde uit deze voordrachten op je blog te plaatsen, lijkt me een heel goed idee. Dan krijgt men ook niet te veel in één keer. Maar inderdaad, het is wel van belang om te weten of er wellicht al anderen bezig zijn met die vertaling, want zoals je al zegt, op dubbel werk zit je niet te wachten.

    Je schrijft ook nog op mijn eigen blog in een reactie, dat die tekst van Lessing in het Nederlands is vertaald. Is die ook op internet te vinden?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ridzerd, mijn zondagswandelingen schieten er de laatste weken al bij in. Maar stevige wandelingen tussendoor vallen ook op andere tijdstippen nog wel te organiseren. Dat is dus niet zo’n punt. Het boekje van Lessing is in het verleden vertaald (1979) en van commentaar voorzien door Sperner Weiland. Staat bij mijn weten niet op internet. Deze 'wandelende boekenkast' (doel even op mezelf) heeft die vertaling van Weiland in zijn vestje zitten. (Op boekenplank staan.) Kan één dezer weken de naar het Nederlands vertaalde tekst van Lessing (maar dan zonder Weilands uitgebreide commentaar) wel even scannen, tot een document omvormen en vervolgens naar je toe mailen en/ of op internet plaatsen.

    April dit jaar wees ik Hugo Verbrugh reeds op deze vertaling in de reactieruimte onder diens Ruim twee eeuwen geleden schreef Lessing een pleidooi voor de reïncarnatie – Dat wordt nooit genoemd, Middernachtszon, 28-4-2010.

    Overigens worden zaken met de eerste twee zinnen van dat blogartikel van hem (Verbrugh) vanuit antroposofische optiek bezien veel te zwart-wit en kort-door-de-bocht voorgesteld. Kan in ieder geval aanleiding geven tot fikse misverstanden. De betekenis en strekking van Lessings opstel krijgt dubbele diepte en perspectief door bestudering van de 9e voordracht (voor inhoudsopgave van ondermeer die voordracht zie paragraaf 6) uit GA 124 en de 1e voordracht uit GA 139 (voor GA 139 zie paragraaf 2, 3e alinea in blogbericht hierboven), welke al wel is vertaald. Onder andere daarom ook mijn (herhaalde) lees- en studietip in zijn richting in de reactieruimte onder jouw blogbericht Lessing geloofde in reïncarnatie, dus was hij krankzinnig, De grote Rudolf Steiner Citatensite, 20-11-2010.

    Ja dit blogbericht is lang. Vormt een soort van inventarisatie, recapitulatie en evaluatie, vandaar de lengte. Heb jij trouwens Steiners cyclus Metamorfosen van het zieleleven (vertaling van GA 58) in huis? Zo nee, dan ik je één dezer weken ook wel de voordracht die over de bewustzijnsziel handelt (zie paragraaf 5 in bovenstaand blogbericht) doen toekomen en/ of uploaden. Denk dat de inhoud van die voordracht jou sterk aanspreekt of kan of zal aanspreken.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ja, wandelen zou ik ook meer moeten doen, maar het komt er bij mij nooit van. Het is erg aardig dat je die vertaling van Lessing wel wilt scannen, maar doe het maar niet. Ik heb zo veel te lezen, dat het me wel eens wat te veel wordt, hoe belangrijk en interessant dat artikel van Lessing ook is.
    Overigens zag ik zojuist dat je Excurse vertaald hebt met Uitwijdingen, dat moet waarschijnlijk uitweidingen zijn. Ik zou het woord liever vertalen met beschouwingen of overdenkingen, maar dat is ook maar een kwestie van persoonlijke voorkeur.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dank je voor deze taalcorrectie en taalsuggesties. Heb er gelijk werk van gemaakt; korte ei in plaats van lange ij.

    Wandelen is heerlijk ja. Het is weer prachtig weer vandaag. Is je dochter trouwens al over? Zal wel wennen voor je zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ja, mijn dochter is op 8 november verhuisd. Ik heb er al iets over geschreven in mijn reactie bij je blog van 13 november.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Oh dat had ik over het hoofd gezien. Inmiddels aldaar kort op gereageerd.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate