zaterdag 12 februari 2011

Waar staat Europa bij stil?

Gisteren was het zover. Na een laatste stuiptrekking stapte Mohammed Hosni Mubarak op. Dertig jaar lang was hij president van Egypte. Er lijkt een nieuwe fase aangebroken. Een zekere wil naar meer democratie heeft zich krachtig gemanifesteerd, dat is duidelijk. Maar nieuwe of gemodificeerde tegenkrachten, in- en extern, zullen ook hun kansen willen grijpen, die zeker niet willen laten liggen; omzichtig waar nodig en rücksichtslos waar mogelijk.

Probleem omvat natuurlijk meer dan alleen meer democratie in welke vorm dan ook, denk onder andere aan corruptie, vriendjespolitiek ook wel aangeduid als nepotisme, ongedeelde/geconfisqueerde welvaart en bodemstoffen enzovoort.

Interessant nieuwsartikel van Stevo Akkerman eergisteren in dagblad Trouw over de huidige toestand in Egypte (Mubarak was toen nog niet afgetreden) gezien door de bril van de Amerikaan Robert Kaplan: Kaplan: Egypte zal het spoor van Indonesië volgen, Trouw, 10-2-211. Interessant lezerscommentaar ook onder dat artikel.

Robert D. Kaplan in Buitenhof
Kaplan acteerde verleden week zondag ook in Buitenhof ter promotie van zijn nieuwe boek Moesson. Zie ook deze recensie: Door zeilen gedeeld wereldcentrum. Op mij maakt hij qua houding een wat obstinate of stuurse indruk, maar over een scherpe intelligentie beschikt hij zeker. Zie voorts dit NOS nieuwsfragment: Kaplan: Europa zit stil, NOS nieuws, 7-2-2011 (met ook andere fragmenten op die webpagina).

John Adams Instituut te Amsterdam
Voor het John Adams Instituut gevestigd in Amsterdam houdt Kaplan af en toe lezingen, zo ook 8 februari jongstleden. Valt natuurlijk mooi samen met het verschijnen van voornoemd nieuwe boek. In een aankondiging van die lezing door het instituut valt te lezen dat Noam Chomsky Kaplan eens heeft bespot als een “ultra right-wing jingoist” en Francis Fukuyama hem anderzijds had ‘geprezen’ vanwege zijn “deeply thought-provoking”. Uh, wat is een jingoïst Noam? Hier die gehele profielschets:

Aankondiging lezing Robert Kaplan, 8-2-2011 door John Adams Insituut:

Robert Kaplan is one of America’s most provocative and influential writers about power and the future of the world. His books have outlined the threats brought by overpopulation, environmental desecration, and religious fervor. His new book, Monsoon: The Indian Ocean and the Future of Power, argues that the Indian Ocean now occupies a role that the Mediterranean once did: delineating the centers of power and potential chaos. Join us for an evening with the famed journalist-turned-military adviser whom Noam Chomsky has derided as an “ultra right-wing jingoist” but whom Francis Fukuyama has praised as “deeply thought-provoking.”


Tenminste (onder andere) drie wereldbedreigingen onderscheidt Kaplan dus kennelijk: (1) overbevolking, (2) milieuvervuiling en (3) religieus fanatisme. Neo-darwinistische insteek? Ik weet het niet. Ken de man niet nader en heb tot op heden nog geen werken van hem gelezen. In ieder geval lijkt het me nogal simplistisch en versluierend om ontstaan en voortduren van momentele wereldproblemen terug te voeren tot enkel die drie factoren/verschijnselen.

Het John Adams Instituut timmert aardig aan de weg in Nederland. Het ontleent zijn naam, faam en uitstraling aan de tweede president van Amerika John Adams. Rudolf Steiner kon het politiek-culturele en politiek-economische ideeëngoed van een kleinzoon van deze president wel waarderen. Hier gaat hier om Brooks Adams (1848 – 1927). Zie bijvoorbeeld Steiners gunstige commentaar op Brooks Adams boek Das Gesetz der Zivilisation und des Verfalls (1895; in 1907 in Duitsland verschenen) in de vijfde, zesde en zevende voordracht van de cyclus Zeitgeschichtliche Betrachtungen - Das Karma der Unwahrhaftigkeit, deel 1 (GA 173).

Niet alleen wat zich in de twintigste eeuw ontvouwde, maar ook wat zich in de éénentwintigste eeuw begint af te tekenen werd door Rudolf Steiner voorzien. Wat dat aangaat kan bijvoorbeeld verwezen worden naar de inhoud van twee voordrachten van hem, de veertiende en vijftiende, uit de voordrachtencyclus Soziales Veständnis aus geisteswissenschaftlicher Erkenntnis (GA 191). Zinvol om die eens even te bekijken en zo mogelijk ook door te nemen (bestuderen). Een tweede leessuggestie dus van mijn kant.

Laat ik afsluiten met een paar vragen. Voelen met name Europeanen zich schatplichtig ten aanzien van de glorietijd van het oude en medeverantwoordelijk voor de worstelingen van het nieuwe Egypte, alsook voor culturele kiemen en eerder voortgebrachte vruchten uit de omliggende regio, het Midden-Oosten? Zo ja, waarom, waardoor en waartoe? En hoe verhouden modernismen en nieuwe tijdsopgaven aldaar zich tot diep ingesleten tradities en anachronismen? Eveneens zaken waarmee Europa op haar manier worstelt.


Muziek
Message in a bottle - The Police

13 opmerkingen:

  1. Ik heb de links van de voordrachtenseries van Steiner die je hier noemt even opgeslagen in mijn internetmap met Steinerteksten.

    Met name deze zin die je schrijft: 'Niet alleen wat zich in de twintigste eeuw ontvouwde, maar ook wat zich in de éénentwintigste eeuw begint af te tekenen werd door Rudolf Steiner voorzien', is uiteraard zeer belangwekkend.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @ Ridzerd

    De voordrachtencyclus Soziales Veständnis aus geisteswissenschaftlicher Erkenntnis (GA 191) werd ruim twintig jaar geleden in breed groepsverband bestudeerd op verenigingsavonden van AViN Rotterdam. Nam daar toen ook aan deel. Bij het bestuderen van de cyclus De missie van Michaël (GA 194) stuitte ik de afgelopen week op een verwijzing van Steiner naar GA 191. Zal in de loop van de dag enige tekstcitaten uit de twee genoemde voordrachten van die cyclus in deze reactieruimte weergeven.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @John

    Ja, ben wel benieuwd naar die citaten. De hele voordrachten te lezen komt er bij mij op het ogenblik niet van, omdat ik bezig ben in deel 3 van de karmavoordrachten en ook nog andere "gewone leesboeken", daarnaast komt er niet veel van.
    Overigens heb ik me ook weer laten verleiden tot een geërgerde reactie bij de blog van Verbrugh. Heb er al weer spijt van, ik kan me er beter niet mee bemoeien.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @ Ridzerd

    Het is wat laat geworden. Zal morgen in deze reactieruimte iets citeren uit die twee voordrachten met kort begeleidend commentaar. Wel alvast iets over Vladimir Solovjev (1853 – 1900), die door Steiner in zijn karmavoordrachten ook behandeld wordt. Solovjev is onder andere bekend geworden door zijn geschrift Korte vertelling van de Antichrist. Vertaler en uitgever Ton Jansen (Uitgeverij Perun Boeken) schreef acht jaar geleden het artikel Vladimir Solovjov, profeet van de etherische Christus, Motief, januari 2003 nummer. Voor nog meer over Solovjov zie ook dit Wikipedia artikel.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @John

    Neem de tijd, ik heb al wat van je links over Solovjev gelezen. Heb nooit geweten dat hij nauw bevriend was met Dostojevsky. Van deze laatste heb ik wel eens wat gelezen, maar vond hem eigenlijk niet goed. Voor zover ik weet heeft Steiner ook nooit iets over Dostojevsky gezegd of geschreven. Of ben jij wel iets tegengekomen over hem bij Steiner?

    BeantwoordenVerwijderen
  6. In het lexicon van Urs Schwendener vond ik toch wat van Steiner over Dostojevsky. Het blijft mij verbazen dat Steiner overal verstand en kennis van had. Hoe speelde hij dat toch klaar om van alles te bestuderen en ondertussen ook nog van hot naar haar te reizen om voordrachten te houden en met ontelbaar veel mensen contact te hebben? Ik sta eigenlijk al 40 jaar stomverbaasd over dit machtige genie.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hier is de link uit lexicon Urs Schwendener.

    http://www.anthrolexus.de/Topos/2868.html

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @ Ridzerd

    Heb er nog eens over nagedacht. Denk dat het beter of functioneler is om citeren op dit moment beperkt te houden tot de slotalinea van de derde alinea uit de voordrachtencyclus Michaël - De opdracht van Michaël als leidende geest van onze tijd (bladzijde 57), welke bij de nieuwe vertaling de titel De missie van Michaël (GA 194) heeft meegekregen. In de inhoudsopgaven (op bladzijde 11) van de twee genoemde voordrachten in GA 191: Soziales Verständnis aus geisteswissenschaftlicher Erkenntnis staat beknopt hun inhoud weergegeven.

    Steiner merkte onder andere eens op (in welke voordracht weet ik even niet meer) dat een communistisch systeem welbeschouwd niet langer dan tweemaal vijfendertig jaar mee zou kunnen gaan; maximale houdbaarheidsdatum zogezegd. Tel 2 x 35 bij het jaar 1919 en zie waar je uitkomt: 1989. In 1919 sprak hij iets uit dat zich uitstrekt tot diep in en ver over de eenentwintigste eeuw heen (citaat):

    Michaël - De opdracht van Michaël als leidende geest van onze tijd (GA 194)
    Derde voordracht, bladzijde 57, laatste alinea; Rudolf Steiner, Dornach, 23-11-1919


    "Uiterlijk gaat de mensheid een zware tijd tegemoet. We staan nog maar aan het begin hiervan, zoals ik dat hier meerdere malen heb uitgesproken. De oude impulsen van de aarde-ontwikkeling zullen deze strijd ad absurdum tot een catastrofe leiden en hiervoor kunnen er geen politieke, economische of geestelijke geneesmiddelen uit de apotheek van de oude historische ontwikkeling worden gehaald. Uit deze oude tijden stammen de oorzaken die om te beginnen Europa naar de afgrond hebben geholpen, die Azië en Amerika tegen elkaar zullen opzetten en die een strijd voorbereiden die de hele aarde in haar greep hebben. Het tegengaan van deze menselijke ontwikkeling die naar de waanzin leidt kan enkel en alleen gebeuren door datgene wat de mensen voert op de weg die tot de geest leidt. En dat is de weg van Michaël, die haar voortzetting vindt in de weg tot Christus."

    Zie onder andere de boven geschetste politiek-econonomische machtsverschuivingen die zich in dit nieuwe millennium voordoen of beginnen voor te doen of tendensen die in die richting gaan.

    Wist ook niet dat Dostojevsky en Solovjev bevriend met elkaar waren. Steiner had het inderdaad weldegelijk regelmatig over Dostojevsky. Solovjev stond model voor een romanfiguur in tenminste één van Dostojevsky’s romans: De gebroeders Kazamarov. Althans volgens (onder andere?) Steiner. Heb die roman in het verleden gelezen. De korte vertelling van de Antichrist heb ik in mijn boekenkast staan, een uitgave van uitgeverij Christofor en vertaald door J.W. Munz. Wordt tijd dat ik hem weer eens ga lezen en bestuderen. Actualiseren en opnieuw overdenken.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Ik heb de inhoud van die twee voordrachten uit GA 191 even gelezen. Economische uitbuiting van het oosten door het westen, dat was goed voorzien.
    Belangrijk citaat dat je hier aanhaalt uit Michaël. In dat boek zegt hij ook, dat als het onderwijs nog 30 jaar op dezelfde wijze doorgaat, dan hebben we over 30 jaar een verwoest Europa. Ik weet alleen niet meer in welke hoofdstuk het staat, maar je zult het ook wel weten.

    De Gebroeders Karamazov heb ik al heel lang geleden gelezen. Ik was er wel van onder de indruk, maar toen ik het een paar jaar geleden weer eens wilde lezen, ben ik al gauw ermee gestopt. Ik kwam bij die passage waarin een vrouw, wiens jonge kind is overleden, bij de Staretz voor raad en troost. Wat zegt de Staretz, alom geroemd om zijn wijsheid, tegen haar? Ze moet niet bedroefd zijn, ze moet juist blij zijn, want haar dochtertje zingt nu bij de engelen in de hemelkoren.
    Dit vind ik wel erg onnozel, als je bedenkt dat Dostojevsky altijd alom geprezen wordt om zijn verfijnd psychologisch inzicht. Volgens mij getuigt het niet van psychologisch inzicht als je tegen iemand die diep bedroefd is, zegt dat ze juist blij moet zijn. Ook verder boeide het boek mij niet meer.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @ Ridzerd

    Steiner liet zich niet in alle opzichten lovend over Dostojevsky uit. Hij schreef/sprak ook één en ander over de betekenis van Dostojevsky's epilepsie kwaal in diens leven en werk. Maar ik weet het allemaal niet meer zo precies. Moet het nog eens een keer aandachtig(er) teruglezen. Dank je voor je verwijzing.

    Mensen die overmand zijn door verdriet kun je dat verdriet natuurlijk niet ontzeggen. Wel kun je proberen ze wat troost te bieden. Voor zover je daartoe in staat en toe genegen bent natuurlijk.

    Wat ik van Maksim Gorki gelezen heb (één roman, de titel staat me even niet zij) beviel me wel.

    Het jaartal en de specifieke voordracht waarin Steiners uitspraak over de houdbaarheidsdatum van communistische experimenten in samenlevingen te lezen valt, weet ik dus niet meer. Maar dat trof me ook. En wat die Amerika - Azië as aangaat. Tja, dat tekent zich ook steeds duidelijker af; in de twintigste eeuw reeds enige 'voorproefjes', in het nieuwe millennium concrete uitkristallisatie. (Zie ook wat aanduidingen van Kaplan wat dat aangaat.)

    BeantwoordenVerwijderen
  11. @John

    Ik dacht dat in de lexicon van Urs Schwendener wel alles is te vinden wat Steiner over Dostojevsky heeft geschreven, maar dat is dus volgens jou niet zo. En inderdaad, ik zocht even in FVN-RS en daar bij de verzamelde artikelen van Steiner (GA32) staat ook een stuk over Dostojevsky. Misschien nog wel meer, maar ik heb verder niet gezocht.

    Van Maxim Gorki heb ik nog nooit wat gelezen. Wel heb ik onlangs een boek met verhalen van Tsjechov gelezen en heb momenteel ook weer een andere van hem uit de bibliotheek. Hij was een van de grootste favorieten van Carmiggelt en inderdaad, hij is goed, hoewel ik nog liever Carmiggelt zelf lees.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. @ Ridzerd

    Mooi dat je je onverminderd in literatuur blijft verdiepen. Neem ik mijn petje voor af.

    Zag vandaag dat ik een snelkoppeling was vergeten aan te brengen in mijn bovenstaande blogbericht. Inmiddels wel toegevoegd (vierde alinea): recensie van Kaplans nieuwe boek Moesson: Door zeilen gedeeld wereldcentrum.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. @John

    Ik denk er ook wel eens over om geen literatuur meer te lezen en uitsluitend nog Steiner te lezen, want door die andere boeken kom ik er minder aan toe om antroposofie te lezen. Aan de andere kant zou dat ook wel wat eenzijdig en saai worden, daarom ga ik maar op dezelfde voet verder. Kaplan lijkt me ook zeer interessant, maar het zouden toch geen boeken zijn die ik zou gaan lezen.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Schimmenrijk – 24 juli 2016

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate