maandag 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel

Dit is deel 2 van een (integrale) vertaling van Rudolf Steiners voordrachten- reeks Exkurse in das Gebiet des Markus-Evangeliums (GA 124). Voor deel 1 zie: Uitweidingen over het Marcus-evangelie – Eerste tekstdeel (Cahier, 11-4-2011).

Toelichtende noten staan onder de vertaalde tekst. Op die noten zal ik deze week in de reactieruimte voortborduren.


Eerste voordracht, Berlijn, 17-10-1910 - Tweede tekstdeel

[…] Dan is het niet voldoende dat wij ons enkel beperken tot dat wat vervlogen eeuwen tot dusverre hebben bijgedragen tot begrip van het Christus-vraagstuk en de Christus-gestalte ◦1. Zou dat voor de tegenwoordige drang naar verdere ontwikkeling volstaan, dan bestonden er tegenwoordig niet zoveel mensen, die hun verlangen naar waarheid niet meer met dat in overeenstemming kunnen brengen wat op christelijk gebied is overgeleverd. Bijdragen die in een of ander opzicht zelfs verloochenen wat ons over de gebeurtenissen van Palestina bericht en eeuwenlang geloofd werd. Dat alles kan ons er op wijzen dat voor de huidige tijdsontwikkeling een nieuw begrip, een nieuwe toegang tot de christelijke waarheden noodzakelijk is geworden.

Naast het vele andere wat het onderzoek naar christelijke waarheden verder brengen kan, bestaat een middel dat speciaal voor ons onderzoeksgebied vruchten kan afwerpen. Dat middel is bij uitstek dat wij de blik verwijden, dat wij onze wereld van gewaarwordingen en gevoelens tot over die horizon, die gezichtseinder heen uitbreiden, die de mensheid over de geestelijke wereld in de vervlogen eeuwen heeft gehad.

Johann Wolfgang Goethe
In Johann Wolfgang Goethe, om terug te gaan naar die zo dicht bij ons staande grote geest van onze Westerse cultuurontwikkeling, onderkennen wij allen een titanische geest. En veel van onze beschouwingen lieten ons zien wat voor een diepe geestelijke visie in Goethes persoonlijkheid verborgen lag. Deze beschouwingen brachten ons tevens tot het inzicht dat wij naar geestelijke hoogten kunnen stijgen, doordat wij binnendringen in de persoonlijkheidsstructuur van Goethes ziel. ◦2

Maar hoe goed wij Goethe ook mogen leren kennen en hoezeer wij ons ook verdiepen in wat hij ons geven kan, een ding dat wij tegenwoordig nodig hebben zullen we bij hem nog niet vinden, wanneer onze blik zich op de juiste wijze verwijd en onze horizon boven de noodzakelijkste geestelijke behoeften uitsteken zal. ◦3

Bij Goethe vinden we nergens een aanwijzing die bij hem opkwam over wat wij tegenwoordig kunnen leren kennen, wat nu vruchtbaar voor ons kan worden wanneer wij die begrippen van de geestelijke ontwikkeling van de mensheid in ons opnemen die door ontsluiting van geestelijke documenten in de negentiende eeuw ter beschikking zijn gekomen, wanneer wij de verworvenheden van het oosterse leven in ons opnemen. ◦4

Bodhisattva
Daar verkrijgen wij allerlei begrippen, die ons geenszins van een begrijpen van het Christus-vraagstuk afbrengen, maar integendeel die, als we ze op de juiste manier opnemen, gewoonweg leiden tot een juiste en volmaakte waardering van Jezus Christus. Daarom geloofde ik ook dat een beschouwing van het Christus-vraagstuk door niets anders beter kan worden ingeleid dan door een (grondige) behandeling van die grote geestelijke individualiteiten van de mensheid, die van tijd tot tijd op bijzonder merkbare wijze in de ontwikkeling ingrijpen en die wij met een van de oosterse filosofie overgenomen term als Bodhisattva’s aanduiden.

Zulke begrippen als bijvoorbeeld Bodhisattva’s had men nu eenmaal eeuwenlang niet in de Westerse geestesontwikkeling. Pas wanneer men zich daarop heeft gericht, wordt op passende wijze het inzicht wat Christus voor de mensheid is geweest, kan zijn en voordurend zal zijn op een hoger plan gebracht.

Zo zien wij hoe een wijder gebied van de geestelijke ontwikkeling van de mensheid vruchtbaar kan worden gemaakt om juist dat op een waardige wijze te begrijpen, wat wij voor de culturele vorming, het geestesleven waar we middenin staan, verplicht zijn om te begrijpen.

Ook van een ander gezichtspunt bezien is het belangrijk, dat wij waar mogelijk voordurend onze blik over de laatste eeuwen laten rondgaan, dat wij het verschil tussen een mens rond het keerpunt van de negentiende en twintigste eeuw en uit de tijd van de achttiende of negentiende eeuw opmerken en laten meetellen; en dat wij het punt onderkennen dat men bijvoorbeeld van Boeddha en het boeddhisme een eeuw geleden nog in Europa echt weinig heeft geweten. ◦5

Dat laatste echter was bij onze activiteiten, hoewel niet middelpunt, toch de eigenlijke impuls alsook het doel van het streven waarnaar wij toewerken, dat is tenslotte de stemming, het gevoel, de gewaarwording, die onze ziel bekruipt, wanneer ze wordt aangeraakt door de grote geestelijke waarheden. Want het komt er niet zozeer op aan wat deze of gene wil weten, maar op welke warmte van gevoelens, welke kracht van gewaarwording en welke edelmoedigheid van het willen uit de ziel opstijgen, wanneer de grote waarheden der mensheid onze ziel beroeren.

In onze afdelingen, onze kringen, is de stemming, het gevoel dat kan heersen wanneer de woorden rondgaan, belangrijker dan dat wat met woorden inhoudelijk gezegd kan worden. Van velerlei aard zijn deze gevoelens, deze gewaarwordingen. En bij dat wat ons juist nu voor de geest moet staan, moet die gewaarwording de belangrijkste zijn welke zich geleidelijk aan nodig in ons moet ontwikkelen: eerbied voor de kennis, inzicht in de grote geestelijke waarheden en het gevoel dat deze grote geestelijke waarheden zo zijn dat wij ze met schuwe eerbiediging dienen te naderen. ◦6

We moeten niet geloven dat we een groot, gewichtig feit kunnen omvatten met één of ander snel in elkaar getimmerd begrip, met enkele fluks gewonnen voorstellingen.


Noten

  1. 1. Sluit aan bij de laatste alinea van Uitweidingen over het Marcus-evangelie – Eerste tekstdeel (Cahier, 11-4-2011)
  2. 2. Rudolf Steiner heeft zich zeer intensief in het leven en het werk van Goethe verdiept, waaronder bijvoorbeeld Goethes Faust.
  3. 3. In zijn Maximen und Reflektionen, hoofdstuk Algemeines, Ethisches, Literarisches; paragraaf 1, stelling reflectie 13, reflecteert Goethe over Metempsychose: "Die schönste Metempsychose ist die, wenn wir uns im andern wieder auftreten sehn." Dit dient echter (ook volgens mij) niet verwisseld te worden met een fenomeen als reïncarnatie. Zie ondermeer deze pagina op Anthrowiki: Seelenwanderung – Metempsychose. Van deze reflectie van Goethe maakte ik reeds gewag in de reactieruimte onder Hugo Verbrughs blogbericht Christelijke levensbeschouwing en techniek - rooms-katholieke en syrisch-orthodoxe visies, Middernachtszon, 27-8-2010.
  4. 4. Goethe heeft zich tot op zekere hoogte wel met Oosters cultuurgoed beziggehouden. Daarvan getuigt in het bijzonder zijn dichtwerk West-östlicher Divan, dat spitst zich echter toe op Perzische en islamitische literatuur. Ook dit dichtwerk van Goethe heeft Steiner een aantal keren becommentarieert. Maar pas na Goethe volgde opname van de Boeddha-mercuriusstroming welke toen begon uit te stromen in het Westen (uitmondend in het rozenkruizersdom). Voor meer daarover zie ondermeer: de negende voordracht in GA 124. Een bekend fragment uit Goethes dichtwerk West-östlicher Divan komt overigens in de tiende voordracht van diezelfde cyclus (GA 124) even aan bod.
  5. 5. Zoals noot vier al impliceert: in de negende voordracht van Exkurse in das Gebiet des Markus-Evangeliums (GA 124) wordt hier diep, concreet en gedetailleerd op ingegaan.
  6. 6. Steiner werkt het schroomvol, aandachtig en eerbiedig doorwerken, doorworstelen en eigen maken van diepergaande kennis en veelomvattende waarheden, verbonden met trapsgewijze vorming van heilige geest langs een (tijds)lijn van ritimische wetmatigheden, nauwgezet uit in de achtste voordracht van Exkurse in das Gebiet des Markus-Evangeliums (GA 124).

13 opmerkingen:

  1. Ik heb het weer met grote interesse gelezen, John.
    Een kleine opmerking, niet bedoeld als betweterij van mij, maar het woord 'edelaardigheid' in de derde alinea van onder zou beter anders kunnen, lijkt mij. Steiner gebruikt hier het woord 'Edelsinn'. Dat zou ook vertaald kunnen worden als
    'edele gezindheid'of 'edelmoedigheid'.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @ Ridzerd

    Dank je voor het meedenken. Fijn dat deze tekstpassages van Steiner ook jouw interesse wekken. Heb 'edelaardigheid' inmiddels veranderd in 'edelmoedigheid'. Dat leest inderdaad soepeler, komt vertrouwder over.

    Het is een werkvertaling, geen eindproduct, voor suggesties en opmerkingen sta ik zeker open.

    Vandaag of anders later deze week zal ik in deze reactieruimte nader ingaan op de inhoud van een paar van de bovenstaande noten.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @John

    Voordat ik mijn vorige reactie schreef, had ik nog niet eens in het woordenboek gekeken. Maar in mijn Duits woordenboek van Wolters-Noordhof staat bij Edelsinn inderdaad 'edelaardigheid' en 'edele inborst'. In Mijn woordenboek op internet staat het helemaal niet en bij Vertalen.nu op internet staat vrijgevigheid.
    Ik heb overigens een opmerking van jou van tijden geleden goed in mijn oren geknoopt, namelijk dat men bij vertalen enerzijds moet oppassen dat men niet te letterlijk vertaalt, maar anderzijds ook weer niet te veel mag afwijken van de oorspronkelijke taal. Ik zou zeggen dat je best hier en daar wat vrijer mag vertalen. Van het zinsdeel 'niet meer met dat in overeenstemming kunnen brengen wat op christelijk gebied is overgeleverd.' zou ik maken: 'niet meer in overeenstemming kunnen brengen met wat (of 'hetgeen') op christelijk gebied is overgeleverd.' Maar goed, veel belang heeft het niet en we moeten er ook niet te lang over praten, want anders duurt de vertalerij veel te lang en komt er nooit iets af.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @ Ridzerd

    Wederom bedankt voor je feedback. Zal er naar kijken en je opmerking over mogelijk (te) letterlijk vertalen zeker in het achterhoofd opslaan en laten meewegen in het schrijfproces.

    In tweede instantie heb ik die hele zinsnede (Edelsinn) 'omgegooid': Nederlanders maken veel meer gebruik van bijvoeglijke naamwoorden, waar Duitsers, Duitstaligen, vaak zinsconstructies bouwen waarin veel zelfstandige naamwoorden een bepaalde grammaticale en semantische positie tot elkaar innemen. Eén van die ‘valkuilen’ bij vertalen; schriftelijke verwoorden en omzetten van gevatte ideeën, begrippen en voorstellingen van de ene naar de andere taal. Sinn (der Sache).

    Zo lijken vooral overdenkingen en gedachtegangen in de Duitse taal (veelvuldige subject-object en predicaat verhoudingen/stellingen/wendingen) in woorden en woord- en zinsconstructies tot stolling te geraken, terwijl in de Nederlandse taal meer een bewustzijnsproces van beschrijven en vaststellen in een woorden- en zinsbrij uitgekristalliseerd wordt. Zomaar een gedachte. Just a thought.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @John

    Het was me niet opgevallen dat Nederlanders meer gebruik maken van bijvoeglijke naamwoorden dan Duitsers, maar ik heb er eerlijk gezegd ook nooit op gelet. Ik lees ook anders niks in het Duits dan Steiner. Maar ik zal er bij het lezen eens op letten.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Beste John,
    Met veel plezier je tekst gelezen. Mooi werk! Ook in het vinden van passende en mooie illustraties ben je een kei: het is een lust voor het oog.
    Omdat je expliciet aangeeft voor suggesties en opmerkingen open te staan, durf ik met het volgende aan te komen zetten. Ik neem steeds eerst het zinsdeel van jouw vertaling, om daarna te schrijven hoe ik het zou doen (je zult de plekken wel terug kunnen vinden).
    Hopelijk heb je er wat aan.
    Met hartelijke groet,
    Michel


    wat ons over de gebeurtenissen van Palestina bericht en wat eeuwenlang geloofd werd.

    wat ons over de gebeurtenissen van Palestina bericht en eeuwenlang geloofd werd.


    Dat middel bij uitstek bestaat daarin dat wij

    Dat middel is bij uitstek is dat wij


    onze avondlandse cultuurontwikkeling

    onze Westerse cultuurontwikkeling


    Daar verkrijgen wij allerlei begrippen, welke ons geenszins van een begrijpen van het Christus-vraagstuk afbrengen, maar integendeel die wij, als we ze op de juiste manier opnemen, gewoonweg leiden tot een juiste en volmaakte waardering van Jezus Christus.

    Daar verkrijgen wij allerlei begrippen, welke ons geenszins van een begrijpen van het Christus-vraagstuk afbrengen, maar integendeel die, als we ze op de juiste manier opnemen, gewoonweg leiden tot een juiste en volmaakte waardering van Jezus Christus.


    door niets anders beter kan worden ingeleid als door

    door niets anders beter kan worden ingeleid dan door


    Eerst wanneer men zich daarop heeft gericht,

    Pas wanneer men zich daarop heeft gericht,


    alsook het mikpunt van het streven waarnaar wij toewerken

    alsook het doel van het streven waarnaar wij toewerken


    Want het komt er niet zozeer op aan wat deze of gene wil weten, maar daarop welk een warmte van gevoelens, welk een kracht van de gewaarwording en welk een edelmoedigheid van het willen

    Want het komt er niet zozeer op aan wat deze of gene wil weten, maar op welke warmte van gevoelens, welke kracht van de gewaarwording en welke edelmoedigheid van het willen


    Verder zijn er bepaalde woorden en zinswendingen die je gebruikt, die Nederlandser kunnen worden gemaakt. Bijvoorbeeld:

    welke = die

    noodzakelijk geworden is = noodzakelijk is geworden (de persoonsvorm komt in het Nederlands meestal als eerste, in tegenstelling tot het Duits)

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Oh, ik zie dat er hier iets fout is gegaan:


    Dat middel bij uitstek bestaat daarin dat wij

    Dat middel is bij uitstek dat wij

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @ Ridzerd

    Nederlanders en Duitsers hanteren (onder andere) bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden regelmatig op een andere manier. Ja dat is wel een interessant aandachtspunt. Ook voor mezelf.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Beste Michel,

    Fijn dat je het waardeert. Opsteker om te lezen, goed dat je me dat laat weten. Dank je voor je suggesties en opmerkingen. Heb er zeker wat aan. Traceer daarmee een aantal ongelukkige woordkeuzes en onzorgvuldigheden qua zinsopbouw. 'k Neem het ter harte, ook de tips, en zal enige tekstdelen aanpassen.

    Hartelijke groet,
    John

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hé John, we hebben al vanaf 18 april niks van je gehoord. Is er iets aan de hand of heb je gewoon geen zin met dit mooie weer?

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ik was zoek naar John ivm een vraag die ik aan hem had nav een andere eerdere discussie,
    Nu heb ik internet afgestruint om een recentere werkzaamheid van hem te vinden dan april 2011,
    Nu kan men zich natuurlijk terugtrekken uit de virtuele wereld, maar ook uit de fysieke wereld, weet een van de mensen die hier vaker reageten daar meer van? Iemand die misschien bekend is met avin in rotterdam?

    Kees.kromme@ kpnmail.nl

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Beste Ridzerd,

    Heb je vanmiddag een e-mailbericht gestuurd. De reden dat ik een behoorlijke tijd uit beeld trad was een andere. Dank voor het goede contact wat we met elkaar hadden. Ben vanaf vandaag weer van de partij.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Beste Kees,

    Dank voor je reactie. Ben ook weer actief op de digitale snelweg en ik stuur je vandaag een e-mailbericht.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate