zaterdag 19 april 2014

Light capture

Prometheus 2014
Vuur stelen. Dat is wat ander als een vlam ontsteken en iets tot ontvlammen brengen of …zelf in vlam raken. Heb ik het hier over onbetaald uit een winkel meenemen van een doosje lucifers of een aansteker? Nee ik wijs hier op twee culturele gedaanten die nog altijd krachtig tot de menselijk verbeelding spreken: Prometheus en Lucifer. Na bekijken van de boeiende voorstelling MS DOS: Prometheus geketend gisterenavond opgevoerd in de Rotterdamse Schouwburg zei een man tegen me: ‘Prometheus was een dief. Hij stal het vuur. En let maar op als hij ontketend is dan wordt het… vuurwerk! En Lucifer? Lucifer die verloor!

Er was geen gelegenheid om hierover met die man verder in gesprek te treden. Kalm keerde ik huiswaarts. Blij dat ik de voorstelling eveneens had bijgewoond. Vier jongemannen hadden energiek en op resolute wijze drama, dans, beweging en gezang ten beste gegeven op een vlakke speelvloer te midden van eenvoudige decorstukken. Beginmars van de mannen werd op de vloer opgevoerd langs lijnen van een vierkant en een driehoek daaromheen en met daaromheen weer een cirkel. Deze simpele wiskundige figuur was met tape op de vloer ‘uitgetekend’ en zo dus voor de toeschouwers ook duidelijk zichtbaar in beeld gebracht. Plattegrond voor 'plat' (te) betreden banen. Later werden ook de decorstukken in het spel betrokken. Hier een video-opname van een repetitie van een week eerder, waarin een paar elementen van de performance in kiemvorm in beeld komen. Dit zijn fragmentarische repetitiebeelden, natuurlijk komen de werkelijke acties en kunsttaferelen vloeiend en wel in de theatervoorstellingen tot uitdrukking. Ononderbroken en als een organisch geheel.


Bij de 'kreten', hier is niet sprake van kretologie maar een kunstzinnige expressievorm, de statements, de bewegingsvormen en de zang en dans van de vier personages op het toneel weerklonken repeterende tekszinnen als: (1) 'Flesh on Stone' (in plaats van flesh on bone); (2) 'I got a big desire to stand next to Your Fire'; (3)  'What shall we do with Prometheus?' en (4) als slotwoord, slotakkoord, tegelijk zowel een verslaken, voornemen als vaststelling: 'We Change the status of this Network to stay in Connection'.

Hiermee is hierover vanuit een kunstscene een eerste volle computergeneratie aan het woord. Doorleefde en authentieke woorden en uitbeeldingen over Prometheus en het computer-informatietijdperk dus. Ten tijde van de geboorte van deze jonge kunstenaar was het Windows 95 tijdperk reeds zeer nabij en stond het MS Dos computer systeem al stevig op de kaart. Daarmee roert dit theatergezelschap natuurlijk een bekende probleemstelling aan: atomiseert of verbindt internet en computergebruik  mensen? Hierbij kan ook worden gedacht aan vraagstukken of paradoxen als (1) draagt ICT bij tot oriëntatie of desoriëntatie, (2) brengt en bergt het informatie of desinformatie, (3) levert het bouwstenen tot integratie of voert het tot defragmentatie; (4) veredelt of animaliseert het computergebruikers? Welke richtingen wordt opgegaan en wat acht een ieder daarbij zoal (on)mogelijk of onvermijdelijk?

En hoe kun tegen die begrippen en fenomenen Prometheus en Lucifer, het zijn niet alleen begrippen en zeker geen loutere bedenksels als je het mij vraagt, aankijken en hoe communiceerbaar is dat in algemeen menselijke zin? Loop je hierbij niet vaak snel tegen allerlei uiteenlopende paradigma’s en een breed scala aan opvattingen op? Wat sluit elkaar daarbij in en uit? 

Lichtdrager
Ridzerd van Dijk heeft daarover (vandaag) vanuit antroposofisch perspectief weer eens een treffend Steinercitaat opgelepeld…, jawel opgediend via internet: Over woede en strijd tegen de antroposofie (Rudolf Steiner Citatensite, 19-4-2014). Dat Steinercitaat prikkelde me tot het schrijven van een reactie in de reactieruimte onder dat citaat aldaar. Door velen werd Sigmund Freud (1856-1939) een tijdlang als een culturele lichtdrager gezien, een verlichte wetenschapper, doch gaandeweg werden zijn concepten en denkbeelden te licht bevonden en viel hij in die zin tegen het einde van de twintigste eeuw in ongenade en van een voetstuk. Over deze teloorgang is de afgelopen decennia veel literatuur verschenen. Op zich boeiende en niet onbelangrijke thematiek en problematiek, omdat de serieuze vraagtekens die bij de psychoanalyse niet alleen konden maar ook moesten worden geplaatst, met name ook het natuurlijk nog altijd belangrijke mind-matter vraagstuk en actuele kwesties als wetenschap versus pseudowetenschap raken. Rudolf Steiner was reeds kritisch over denkbeelden van Freud en een aantal van zijn vakgenoten, zie onder andere de inhoud van zijn voordrachtenreeks Probleme des Zusammenlebens in der Anthroposophischen Gesellschafft (GA 253; 1915; vierde en vijfde voordracht). En zie hierover ook deze interessante Amerikaanse documentaire over Freud, psychoanalyse en dieptepsychologie, in 1987 vervaardigd. Bekijken zeker waard.


Proserpina
'Lichtdrager’ en ‘verlicht zijn’ en ‘verlichte mensen’ (verlichten) zijn ook weer van die termen en begrippen, waarmee, goed om zich dat te realiseren, zo denk ik er in ieder geval over, reëele geestelijke wezens corresponderen en in relatie staan. Dit doet me onder andere terugdenken aan de inhoud van mijn blogbericht Manifestaties van het licht (Cahier, 30-9-2012) en de reacties in de reactieruimte daaronder. Het vestigt mijn aandacht ook weer op Proserpina (Perspehone), Demeter, Dionysos en de mysteriën van Eleusis, waarover ik later nog nader schrijven zal.

Muziek
1. Prometheus – Franz Schubert (naar een gedicht van Johann Wolfgang Goethe)
2. Prometheus – Nate Festinger (naar een gedicht van Johann Wolfgang Goethe)
3. Light my Fire – The Doors

4 opmerkingen:

  1. Overigens, in 2012 verscheen de bioscoopfilm Prometheus (situering van filmverhaal is jaar 2093). Hier de trailer. Zou hem wel een keer willen zien.

    Deel 2, EXPLORER Prometheus ontketend en deel 3, FIREFOX Prometheus de Vuurbrenger, van het theatergezelschap Urland zal ik ook graag gaan bekijken. Het is me echter nog niet duidelijk wanneer en waar die voorstellingen zullen gaan plaatsvinden.

    In het boekwerk, de voordrachtenreeks Metamorfosen van de ziel komt de mythe van Prometheus in geesteswetenschappelijke zin grondig aan bod vanwege zijn representatieve betekenis voor de ontwikkeling van de gewaarwordingsziel en de verstands- en gemoedsziel. Daarbij met aandacht voor de mythe Doos van Pandorra en Goethes Prometheus ontketend. En natuurlijk ook met aandacht voor de counterpart van Prometheus, zijn broer Epimetheus.

    Zie verder: Prometheus - Neuzeit - AnthroWiki

    BeantwoordenVerwijderen
  2. De mythe, incluis het reëele geestelijke wezen in die mythe verzinnebeeld als Prometheus die daadwerkelijk werkzaam is in de menselijke ziel, heeft natuurlijk ook zijn betekenis en zeggingswaarde voor de ontwikkeling van menselijke bewustzijnsziel. Dit wordt uiteraard ook aan de orde gesteld in het boek Metamorfosen van de ziel.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Bedankt weer, John. Maar goed dat Freud niet meer als een verlichte wetenschapper en een culturele lichtdrager wordt gezien. Het is ook wel een zeer vreemde kletsmeier met zijn malle gepraat tegen Jung.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Graag gedaan Ridzerd. Ja gelukkig gaan de meeste mensen vandaag de dag niet meer zo klakkeloos mee in allerlei freudiaanse mensbeelden. En als ze zich een keer verspreken zullen ze zich ook niet meer zo snel betrapt voelen alsof het om een freudiaanse verspreking zou gaan.

      Verwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 5 – 13 oktober 2017

Europe & Memoranda – 10 oktober 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 4 - 29 september 2017

Ready to go again! – 28 september 2017

Keep up the pace – 11 september 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 3 – 31 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 2 – 28 augustus 2017

Dienstmededeling over deel 2 van meerluik – 21 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate