vrijdag 21 juni 2019

Realy Only Fantasy?

Afgelopen woensdag ging ik naar de bioscoop, Lantaren/Venster, en bekeek ik de film Tolkien van de Finse cineast Dome Karukoski. Wat inspireert schrijvers als John Ronald Reuel Tolkien*1 (1892-1973)? Wat hield en houdt ze bezig? Het fantasy (en science ficton) genre weelt tierig, maar welbeschouwd is dat zeker niet iets van alleen maar de laatste tijd. Neem bijvoorbeeld de 19e eeuw met schrijvers als de Amerikaan Edgar Allen Poe (1809-1849) en de Duitser Ernst Theodor Amadeus Hoffmann (1776-1822).

Bij Tolkien interesseert me met name de actieradius en betekenis van de discussiegroep de Inklings (1930-1960). Reflecties en gedachtewisselingen van een groep schrijvers over de impact en realiteitswaarde van taal en taaluitingen en hun aanvankelijk verborgen betekenislagen. In het bijzonder heeft een diepzinnige gedachtewisseling, ‘een pennenstrijd, a Great War’, tussen de Britse Inklings Clive Staples Lewis (1898-1963) en Owen Barfield (1898-1997) mijn belangstelling. Literatuurcriticus en journalist Tjerk de Reus schreef daarover een interessant en lezenswaardig artikel: De aard van taal*2. Vergelijkingsmateriaal, Barfields artikel On C.S. Lewis and Anthroposophy*3.

Verschijningsdatum, juli 2019
Hoffmann was één van de lievelingsschrijvers van Wilhelm Richard Wagner (1813-1883). Twee handen op één buik? Louter fantasten? Nee… Wagner was diep mystiek aangelegd en Hoffmann had uitgesproken extatische trekken. Walter Beck (1903-1999) heeft in zijn boek Richard Wagner – Neue Dokumente zur Biographie – Die Spiritualität im Drama seines Lebens*4 uitstekend gedocumenteerd waarin Wagners mystiek en spirituele ervaringen bestonden en hoe onder andere schrijvers als Hoffmann Wagner nader beïnvloedde. Voor commentaar van Rudolf Steiner op de lichamelijke gesteldheid en daarmee verbonden uitzinnige fantasieën van Hoffmann, zie Steiners antwoord op een vraag daarover te München op 27 november 1912.*5. In Becks rijk geschakeerde en zeer verdienstelijke boek wordt trouwens op fijnzinnige wijze ook de veel bewogen relatie tussen Friedrich Nietzsche (1844-1900) en Wagner nader behandeld.

Nadere en specifieke aandacht op de wereld en op zichzelf richten ter wille van een oefen- en ontwikkelingsweg, respectievelijk een weg naar buiten (potentie: occultisme) en een weg naar binnen (potentie: mystiek), komt op een gezonde en leerzame manier aan de orde in Steiners voordrachtenreeks Macrokosmos en microkosmos*6. Een mooi verzorgde en waardevolle boekuitgave, waarvan ik echter wel vind dat de openbare voordracht De herhaaldelijke tocht van de mens door de zintuigelijke, ziele- en geesteswereld*7 als inleiding zeker aan de Nederlandse uitgave had mogen worden toegevoegd.


Noten (literatuurverwijzingen)

Tolkien: mens en mythe – Een literaire biografie (Joseph Pearce; Uitgeverij Kok – Kampen, 2001)

De aard van taal (Tjerk de Reus; DBNL; Tijdschrift de Liter, jaargang 10, 2007; bladzijde 74 t/m 77)

On C.S. Lewis and Anthroposophy (Owen Barfield, The Golden Blade, 1976, bladzijde 95 t/m 97)

Richard Wagner – Neue Dokumente zur Biographie – Die Spiritualität im Drama seines Lebens (Walter Beck; Uitgeverij Hans Scheider – Tutzing, 1988)

Wahrheiten und Irrtümer der Geistesforschung - Geisteswissenschaft und Menschenzukunft (Rudolf Steiner; GA 69a, bladzijde 167 en 168)

Macrokosmos en microkosmos (Rudolf Steiner; GA 119; Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 2014)

De herhaaldelijke tocht van de mens door de zintuiglijke, ziele- en geesteswereld (Rudolf Steiner; GA 119, bladzijde 11 t/m 34; Wenen, 19 maart 1910)


Music
Suzanne Vega
I Never Wear White

zondag 2 juni 2019

Tech & Spirit

Tech

De hard- en software markt is grondig gewijzigd de afgelopen 15 jaar. Al veel langer eigenlijk natuurlijk. Die exceptionele ontwikkeling blijft uiteraard doorgaan. Wat bergt de 21e eeuw? Kocht deze week een Chromebook: Acer Chromebook R13. De meeste Android toepassingen uit de Google Play Store kunnen tegenwoordig zonder mankeren op een redelijk goed chromebook worden geplaatst. Voor de komende jaren ben ik voorlopig wel klaar; werk nu met: 1 desktop, 2 laptops, 2 tablets, 1 smartphone en 1 chromebook.

Spirit

Ruim 3 jaar inmiddels gaan ledenavonden van AViN, de Antroposofische Vereniging in Nederland, aan mij voorbij. Midweeks werk ik ’s nachts en in het weekend overdag. Op maandagavonden zou ik nu op zich wel ledenavonden te Leiden kunnen bijwonen. Die mogelijkheid tast ik nu af. Als ik me niet vergis zijn ze daar nu bezig met het bestuderen van de voortreffelijke en bijzonder belangrijke voordrachtenreeks Uit de schoot der goden (Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 2016; GA 132, 1911). Als mijn aanwezigheid aldaar eventueel niet inpasbaar is, dat kan natuurlijk, laat ik het zo. Zelfstandig opereren is en blijft mijn tweede natuur. Hoe dan ook zal ik deze boekuitgave bestuderen. Heb het aangeschaft en staat op mijn leesplank. Past inhoudelijk en thematisch bezien uitstekend bij mijn wijdlopende studiegang.


Literatuur
Wärme, Kraft und Technologie
(Anthroposphie Weltweit; Laura Scappaticci; 29 mei 2019)


Music
Wende Snijders
Buenos Aires

vrijdag 24 mei 2019

Over liefde en vrijheid

Motief, februari 2018, nummer 219
Aandacht voor een eeuwenoud vraagstuk: het verzoenbare of onverzoenbare spanningsveld tussen liefde en zelfliefde. Nadat in het antroposofische ledentijdschrift Motief mijn boekbespreking Geactualiseerde wordingsgang (Motief, februari 2018) was verschenen, een korte bespreking van Mieke Mosmullers werk De anthroposofische beweging (Uitgeverij Occident, 2017), ontving ik enige tijd daarna bij een lezing van Mieke Mosmuller in Rotterdam reacties op het stuk van twee andere toehoorders. Die waren positief. Evenzo een e-mailreactie van een derde lezer die reageerde. Eén van hen merkte op dat uit het stuk een filosofische geest spreekt. Dat klopt. Ben wetenschappelijk ingesteld en filosofisch geaard.

Die Brücke zwischen der Weltgeistigkeit
und dem Physischen des Menschen
Die Suche nach der neuen Isis,
der göttlichen Sophia
GA 202
In de fijnzinnig opgezette, betekenisvolle en doortastende voordracht Toeschouwen, voelen en handelen – Samenhang tussen gedachteleven en wil (GA 202; Rudolf Steiner, 12e voordracht; Dornach, 19 december 1920; bladzijde 199 t/m 2013) noemt Rudolf Steiner liefde en vrijheid de grootste idealen van mens en mensheid. Citaat:

Uit: Toeschouwen, voelen en handelen – Samenhang tussen gedachteleven en wil (GA 202; 1920; bladzijde 205; 2e alinea); Rudolf Steiner: 
“ […] U ziet hoe in de mens de twee grootste idealen vrijheid en liefde naar elkaar toe groeien. Juist doordat een mens deel uit maakt van de wereld kan hij zelf vrijheid en liefde verwezenlijken. Door de mens worden beide elementen in de wereld met elkaar verbonden. […] “
De bovenstaande uitspraak van Rudolf Steiner (1861-1925) vormt welbeschouwd het basismotief van zijn geschrift De filosofie van de vrijheid (GA 4; 1894). Tezamen met de 4e en 5e voordracht, die handelen over de betekenis en reikwijdte van de filosofieën van Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) en Arthur Schopenhauer (1788-1860), elkaars wereldbeschouwelijke tegenvoeters, zal ik die 12e voordracht uit GA 202 vertaald naar het Nederlands onderbrengen in het boekwerk Dagboek van een antroposoof (Schrijfbureau & Uitgeverij Bewustzijnsziel; Projecten, verschijningsdatum 2020).


Music
Suzanne Vega
Cracking

Lyric
Cracking

It's a one time thing
It just happens
A lot
Walk with me
And we will see
What we have got
Ah

My footsteps are ticking
Like water dripping from a tree
Walking a harline
And stepping very carefully
Ah

My heart is broken
It is worn out at the knees
Hearing muffled
Seeing blind
Soon it will hit the Deep Freeze

And something is cracking
I don't know where
Ice on the sidewalk
Brittle braches
In the air

The sun
Is blinding
Dizzy golden, dancing green
Through the park in the afternoon
Wondering where the hell
I have been
Ah

maandag 13 mei 2019

Origin and purpose of Evil & Function of Self-Love

Heeft het zin om kwaad te zijn, kwaad te belichamen? Kun je daar wat mee? Of is het alleen maar een last, iets wat je uit zou moeten bannen? Hoe ziet en beleef u dat, geachte lezer? Voor mij is dat in ieder geval een relevant onderwerp. Zoals ik al een keer schreef op Cahier: ben beslist geen braverik..., ook geen lieverdje. Zo kwam ik niet ter wereld en zo zal ik zeker niet sterven! Be ware. Met één J.W. heeft de wereld al genoeg te stellen. Daarvan moeten er niet nog meer bij komen. Allerminst huldig ik het credo: waren de mensen maar zoals mij, dan zou de wereld er toch veel beter uit zien. Een grotere leugen kan er niet bestaan. Maar gelukkig houd ik desondanks wel van mezelf; soms val ik wel mee als je me nader kent. Soms. Doet me denken aan een ander blog dat ik eens schreef: Friend (Cahier, 24 maart 2017).

Voor mensen die mogelijk geïnteresseerd zijn in een dergelijk levensthema, hier een door mij naar het Nederlands vertaalde voordracht van Rudolf Steiner: De oorsprong van het boze (GA 55, 4e voordracht; Berlijn, 22 november 1906); voorzien van voetnoten.


Referenties
Open wond (Cahier, 1 december 2014)
Vrijheid en deugd (Cahier, 12 maart 2018)


Music
Richard Wagner
Parsifal
Nur Eine Waffe Taugt

vrijdag 10 mei 2019

Agens

Agens, acties en reacties in en rond politiek woelwater op volkerenniveau. Wat te denken over de ideologie en actieradius van Guy Verhofstadt, voorvechter van een federale Europese Unie? Momenteel sta ik versteld van een documentaire die via de BBC wordt uitgezonden in het Verenigd Koninkrijk en tegelijk ook vrij is gegeven op Youtube - echt 21e eeuws deze mind and media sharing en strijd om de publieke opinie - : Brexit: Behind Closed Doors (Storyville). Oordeel zelf geachte lezer.




Brexit: Behind Closed Doors
Storyville
Part 1


Brexit: Behind Closed Doors
Storyville
Part 2


Van 23 t/m 26 mei 2019 (in Nederland op 23 mei) vinden er weer verkiezingen voor het Europees Parlement plaats. Natuurlijk timmert brexiteer van het eerste uur, Nigel Farage, met zijn nieuwe politieke partij, de Brexit Party, weer danig aan de weg. In voorlopige peilingen staat die partij er heel goed voor. Wat de nabije toekomst zal brengen? Op dit moment schort ik daarover mijn oordeel op. Onverminderd volg ik het proces nauwgezet. Eén ding wil ik echter opnieuw kwijt: toenemende beweging naar een Federaal Europa acht ik nog altijd heilloos.


Literatuur (back to the future)

'Federale EU is begrijpelijke bestuursvorm' (Volkskrant, 19 mei 2000)
Het passende staatsbestel voor de Europese Unie (Weerwoord, 2 juni 2005; discussiestuk)


Noten

‘Reportagemaker Lode Desmet volgde brexit-onderhandelaar Guy Verhofstadt twee jaar lang als een vlieg op de muur’. Hier meer achtergrondinformatie over de documentaire in kwestie, Brexit: Behind Closed DoorsDocumentaire piept achter de schermen van de brexit: ‘What the fuck is er mis met May?’ (De Morgen, 8 mei 2019).
Ik moet wel zeggen dat het vraagstuk van een federaal of confederaal Europa, respectievelijk een federale of confederale Europese Unie me op 60-jarige leeftijd, meer dan dat op 46-jarige leeftijd het geval was (zie de tweede literatuurverwijzing in het blog) ernstige hoofdbrekens kost. Waar wordt het zwart-wit en waar liggen de fijnere nuances? Wat speelt er werkelijk? Diepergaand? De zaak vraagt heroriëntatie, heroverweging en meer diepgang. Voor mij in ieder geval wel.
Het is interessant en ja ook relevant om na te gaan hoe Rudolf Steiner, initiator van sociale driegeleding en vertolker van een sociologische basiswet en een sociale hoofdwet in contextuele zin, dus bij praktische en concrete aangelegenheden, over federalisme (Föderalismus) en confederalisme (Konföderalismus) dacht. Laat ik in dat opzicht eens beginnen met een voordracht van hem die hij tijdens de Eerste Wereldoorlog op 1 mei 1917 in Berlijn heeft gehouden; een aantal hoofdonderwerpen die in die lezing aan bod komen: (a) de echo van oude (vervlogen) culturen, (b) de gemeenschapszin bij het Mithras mysterie, (c) de toekomst zoals Nietzsche ze zag en (d) De staat als levensvorm van de Zweed Rudolf Kjellén: GA 175; 16e voordracht; bladzijde 339 t/m 366. Denk dat ik die voordracht jaren geleden al eens gelezen heb. Zal dat dit jaar opnieuw doen. Zo mogelijk nog voor 23 mei.
Steiner verwoordde ook het sociale oerfenomeen gekoppeld aan het basisverschijnsel sociale en antisociale impulsen van toepassing op intermenselijke processen, waarbij onder andere gedacht kan worden omgang bij werkrelaties, liefdesrelaties, democratische en ondemocratische groepsprocessen enzovoort.
Voor hoe en waardoor het zo over brexit kan gisten in het Britse parlement en bij de Britse bevolking, zie ook mijn blog Human Behavior (Cahier, 3 maart 2017). Een blog over democratie, menselijke aard en menselijke samenlevingsvormen.


Music
Fehlfarben
Die Kunst des Zitats

vrijdag 3 mei 2019

Diary: Evil, Knowledge and Courage

GA 243; Bewustzijn van de ingewijde
Hoe ik de dag en de nacht, ik bedoel het waken en slapen, goed doorkom, dat wil zeggen leef en leven kan zoals ik het werkelijk wil, ik met mijn wachters, wordt me in de eerste helft van 2019 volledig duidelijk. Dat met betrekking tot mijn morele en spirituele ontwikkeling. Heb diepe afgronden gezien en doorleefd en begrijp daarmee verbonden problematiek goed en grondig. Zestig jaar oud geworden breekt essentieel inzicht definitief door. Gelukkig maar, want ik heb zeer veel te doen.

Een openbare voordracht - voor iedereen vrij toegankelijk - die Rudolf Steiner op 22 november 1906 in Berlijn had uitgesproken, getiteld: De oorsprong van het kwaad (GA 55; 4e voordracht, bladzijde 91 t/m 99) zal ik één dezer weken naar het Nederlands vertalen en hier op Cahier plaatsen.

De afgelopen twee weken werkte ik voor iemand een onderzoeksvraag uit met betrekking tot Jiddu Krishnamurti (1895-1986) en de kwestie Charles Webster Leadbeater (1854-1934): diens veronderstelde pedofiele inslag, type pedasterie, waarmee hij ook Jiddu Krishnamurti en zijn broer Jiddu Nityanandam zou hebben lastig gevallen.

Daartoe stelde ik twee werkdocumenten samen: (1) een kort artikel van Stephan Widmerts over het onderwerp, geplaatst in het tijdschrift Die Drei, door mij vertaald naar het Nederlands: Brief van de vader van Jiddu Krishnamurti aan Rudolf Steiner (Die Drei, nummer 9, jaar 2015) en (2) Briefwisselingen Rudolf Steiner aangaande (a) de kwesties Leadbeater en Krishnamurti en (b) Christus, Christendom en inwijdingswegen als geschillen en verschillen bij en tussen de Theosofische en Antroposofische vereniging; dat document bevat 7 brieven (briefnummers 150, 151, 157, 167, 170, 172, 173) uit de brievenbundel Brieven – Rudolf Steiner (Uitgeverij Vrij Geestesleven Zeist, Stichting Rudolf Steiner Vertalingen 2006).


Music
Muireann Nic Amhlaoibh
The Banks of The Nile

Lyric
The Banks of The Nile
(An old Irish folk song)

Oh hark, the drums do beat, my love, no longer can we stay
The bugle horns are sounding clear, and we must march away
We're ordered down to Portsmouth, and it's many's the weary mile
To join the British Army on the banks of the Nile

Oh Johnny, dearest Johnny, don't leave me here to mourn
Don't make me curse and rue the day that ever I was born
For the parting of our love would be like parting with my life
I'll go with you, dear Johnny, and I will be your wife

Oh my Nancy, dearest Nancy, that's a thing that can't be so
The colonel, he has ordered no woman there should go
We must forsake our own sweethearts, likewise our native soil
To fight the German soldiers on the banks of the Nile

But I'll cut off my yellow hair and go along with you
I'll dress myself in uniform and I'll see Egypt, too
I'll march beneath your banner while fortune, it do smile
And we'll comfort one another on the banks of the Nile

But your waist, it is too slender, love, your fingers, they are too small
And the sultry suns of Egypt your rosy cheeks would spoil
Where the cannons, they do rattle, and the bullets, they do fly
And the silver trumpets sound so loud to hide the dismal cries

Oh cursed be those cruel wars that ever they began
For they have robbed old Ireland of many's the gallant man
They took from us our own sweethearts while their bodies, they feed the lions
On the dry and sandy deserts which are the banks of the Nile

vrijdag 19 april 2019

Folk

Goede Vrijdag, 16:00 uur. Zit nu in Dudok Rotterdam. Heb een grote koffie besteld, een latte macchiatto met honing, en ga over een uurtje over tot een tosti kaas. Het leven is goed. Een prachtige lentedag. Zonovergoten. Kom net van de bibliotheek. Heb daar snel drie cd’s van de Ierse zangeres Muireann Nic Amhlaoibh geleend en weer ingeleverd; direct geript naar mijn notebook en geplaatst op mijn mp3-spelers. Wat een prachtige zangstem heeft die vrouw. Irish folk op z’n best. Even ontspanning en rust op een vrije dag. Mag ook wel eens. ‘k Werk hard, mijn lichaam wordt herhaaldelijk op de proef gesteld en ik word er niet jonger op... Geeft niet; knoklust te over. Till the day I die and beyond. (Maar niet een doel in zichzelf.)

Heb besloten om hier aan de Meent 88 een blog te schrijven. Dat is wel op zijn plaats. Had Floortje van der Meer beloofd om een vraag te beantwoorden over droomleven en meditaties in de reactieruimte onder Ridzerd van Dijks blog: Tussen inslapen en ontwaken (Rudolf Steiner Citatensite, 1 maart 2019). Dat kwam er echter niet van vanwege te drukke werkzaamheden. Dat thema in kwestie kan ik echter alleen maar stapsgewijs aan de orde stellen. Heb daar meer blogs voor nodig.

Voor mij, en niet alleen voor mij natuurlijk, is een gezond slaapleven bijzonder belangrijk. Dat wil zeggen een gezonde diepe slaap welke mij en mijn fysieke lichaam sterkt en verkwikt en een droomleven dat niet enkel kluistert en niet constant in nachtmerries en dergelijke eindigt. Er bestaat een relatie en wisselwerking tussen de kwaliteit van het alledaagse  waakleven en de hoedanigheden van s’ mens slaap- en droomleven. Waarmee een mens inslaapt en hoe en met wat hij ontwaakt en welke wetmatigheden daarmee samenhangen, is men zich aanvankelijk niet goed bewust.

Voor een mens in ontwikkeling kan het droomleven een tijdlang fungeren als een wachter aan de drempel of juist niet. Fijnzinnige en belangrijke finesses daarover behandelt Rudolf Steiner in de betekenisvolle voordrachtenreeks Initiations -Erkenntnis - Die geistige und physische Welt- und Menschheitsentwickelung in der Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft, vom Gesichtspunkt der Anthroposophie (GA 227; 4e, 5e en 6e voordracht; Penmaenmawr, Wales; 1923).

Hoe een mens zich verhoudt tot een ziele- en geesteswereld hangt in belangrijke mate samen met de manier waarop hij tijdens zijn leven op aarde rondgaat, te werk gaat, spreekt en denkt en aldus vervolgens inslaapt. De inhoud en het gehalte, de kwaliteit en de richting van dat lopen, handelen, spreken en denken heeft gevolgen voor de ontwikkeling van een mens. Niet alleen horizontaal van mens tot mens, maar ook verticaal bezien van mens tot hogere hiërarchieën. Dat wordt subtiel besproken in Steiners voordracht Lopen, spreken, denken - De mens in relatie tot de engelenwereld (Drie etappes van het ontwaken van de menselijke ziel) (Uitgeverij Christofoor, Zeist, 2007; GA 224; te Praag in Tsjecho-Slowakije; 1923).

Mijn gedichten en spreuken schrijf ik eigenlijk altijd vanuit stemmingen en met beelden die met mijn voorbije slaap- en droomleven en met mijn wakkere denkleven in verband staan. Zo sprak in mijn spreuk of meditatieve tekst Zin, opgenomen in mijn vorige blog Gemeenschap (Cahier, 8 april 2019), in feite een wachter aan de drempel tot me.

Tot zo ver vandaag. Een andere keer ga ik verder op dit onderwerp in. Ga nu (19:45 uur) afrekenen en keer weer huiswaarts. Morgen en overmorgen weer aan de slag in het Japanmuseum.


Literatuuropgave (resumé)


Lopen, spreken, denken - De mens in relatie tot de engelenwereld (Drie etappes van het ontwaken van de menselijke ziel) (Uitgeverij Christofoor, Zeist, 2007; GA 224; te Praag in Tsjecho-Slowakije; 1923)


De slapende mensen voor de wachter aan de drempel (9e voordracht – Dornach, 1 januari 1924 - van de voordrachtenreeks Wereldgeschiedenis in het licht van de antroposofie; Uitgeverij Christofoor, Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, 1996; GA 233; 1923/24)


Vierde, vijfde en zesde voordracht uit Initiations -Erkenntnis - Die geistige und physische Welt- und Menschheitsentwickelung in der Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft, vom Gesichtspunkt der Anthroposophie (GA 227; Wales; 1923)


Gemeenschap (Cahier, 8 april 2019)


Tussen inslapen en ontwaken (Rudolf Steiner Citatensite, 1 maart 2019)


Music
Muireann Nic Amhlaoibh
Western Highway

Lyric
Western Highway

I am a driver on a western highway
From the mountains to the sea
And there's a song on the western highway
That's saying I will be free

The sky is fading to the color of the valley
Dust of angels and dust of dreams
And your city lights will shine until tomorrow
And I will not be here

But your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dreams

Here I am, on the road again
The song began and then in the end
I was standing by, I was standing by the sea

And by the roadside the trees are shimmering
Black and silver in the cold night air
And under the moon a new song is singing
Saying I will meet you there

And your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dream

Here I am, on the road again
The song began but then in the end
I was standing by, I was standing by the sea

And your light is brighter than
Anything I've ever seen
And I hear your voice on every station
Singing out of your dreams

Here I am, on the road again
The song began and then in the end
I was standing by, I was standing by the sea.


Documentary
Celtic music on the Continent: Brittany
Muireann NicAmhlaoibh and Julie Fowlis

maandag 8 april 2019

Gemeenschap

Sociale Hoofdwet - Rudolf Steiner
Zin

Laat niet alles armzalig zijn,
maar wendt je tot mijn…
mijn hart;
het klopt voor jou en spreekt.

Laat niet alles vermetel achter,
neem mee wat je toekomt en eigen is
op je reis terug
bezonnen.

Waak niet alleen voor einder,
neem mijn hele horizon
van hier naar daar en van daar naar hier;
als desem is mijn ademtocht.

Weeg niet alleen ‘t wenken,
- sla ‘n ogenblik acht op eigen oog -
zie, beleef en weet,
wat jij weten mag en weten zal …en bent.

(J.W.)



Music
Loreena McKennit
Lost Souls

maandag 1 april 2019

Closure

Zie daar een wanhopige, haatdragend en ongelovig. Als het ware een dode rups, niet een vlinder, nooit ontpopt. Waartoe geloof, waarvoor dient ‘t, vroeg William zich af. Waartoe leven, waartoe leidt dat, was zijn wrok.

Hij staarde voor zich uit. Zag meeuwen vliegen, ze kwamen niet op hem af; zwermden slechts rondom. Waarheen zal ik reizen, dat wil zeggen me verplaatsen, slechts nog enkele stappen zetten? En komt me dan wat tegemoet? Onmogelijk! Niemand ziet mij, niets mag mij zien. Verlaten op mezelf zal ik niet weten wat ik wist, volkomen uitgewist. Verdwenen.

Flarden muziek in oorschelpen. Deunen en intervallen. Mooi of dramatisch. Houdt dat me nog op de been? Is dat m'n verschiet? Laatste rest? Een glimpje troost, een zwakke glimlach, lichte schittering in matte ogen. Laat me dansen op echo’s, weerspiegelingen en weerkaatsingen als danspartner van louter schaduwpartijen, levenloze overblijfselen, ...schijnbaar leven.

Gehurkt gooit een klein meisje steentjes in een vijver. Aan haar mooie schone jurk hecht zich modder, de bodem rond het wateroppervlak is drassig. Wil ze een lied zingen? Dat kan ze nog niet; leert pas spreken, is nog jonge peuter. Een verschrikte stem: ‘Ga daar weg Inge, ga daar weg! Dat is gevaarlijk!’ Een krachtige moederhand vat haar pols. Behoedzaam wordt ’t meisje omhooggetrokken. Gedwee loopt het mee als de kloek van een krachtige zwaan, kroost van een jonge, levendige vrouw; vitaal, trots en zorgzaam.

Ze ziet de man niet die verderop op een bankje, badend in zonlicht, met gesloten ogen laatste levensadem wil uitblazen. Hij had het kind niet gehoord dat eens prachtig zal zingen. Eens, nu nog niet. Harmonie, dat is waarnaar ik verlang, dacht William. Harmonie, al is het maar voor even.


Music
Boudewijn de Groot
Avond

vrijdag 29 maart 2019

Distantie en existentie met monoloog en dialoog

Citaat Rudolf Steiner? Wat is de Duitse bron en context?
Niet-ik:

Wil je mijn verwildering zien? Wil je het echt weten? Kijk dan in mijn ogen. Zie je zelf aan. Breek de dagen zoals ze komen. Onwrikbaar. Jij was het. Jij en jij alleen. Als een bezetene ging ik te keer of beter gezegd: liet ik te keer gaan. En jij, jij die me liet, zag het monster niet dat in je huist, zetelt, troont, almachtig.

Wat wil je? Wat wil je nog? Mij kun je niet zien, alleen maar weten met schampere twijfel. Ik besta, maar jij niet. Jij eigenlijk niet. Feitelijk niet. Nooit… Ik ben jouw waterloo, jouw ondergang. Beestachtig klauw ik verder, beurtelings heersend en onderworpen; op mijn manier vereeuwigend. Ik zuig je leeg tot en met de laatste (levens)druppel, bespoedig je laatste levensadem. Eerst van buiten- en nu van binnenuit. In je kindertijd was ik je al te machtig en als grijsaard zal ik je verpulveren. Definitief!

Ik:

Wat bezielt jou, mijn beste? Ja ik zie je niet en weet je des te meer. Mijn lichaam is voor jou, zo vaak, ten telkenmale. Verwoestend is je uitwerking, vernietigend is je blik. Fascinatie. Fascinatie is jouw levenssfeer, actieradius en kerker. Hypnose is je wapen; eindeloze suggestie. Je wilt zien tollen, jouw stilte, jouw lome leegheid. En als je Lilith om bekrachtiging smeekt, jouw meester gebiedt dat, breken alle dijken door.

Niet-ik:

Wat weet jij van mij? Heb jij kenvermogen? Nimmer! Nooit en te nimmer! Je bent van mij, van mij alleen. Ik ben jou en jij niet mij. Enkel je lichaam dient me, hulsel slechts voor mijn hartstocht en mijn niet-zijn. Wat ik liefde noem is haat en mijn haatdragendheid is afgunstig. Alleen mijn heil telt. Pleziert.

Ik:

Wil je niet weten wie ik ben en wat ik word? Je kunt en zult mij niet stoppen. Geen gram twijfel of angst huist in mij en ook haat draag ik niet. Je verhouding met jouw meester is niet de mijne, mijn innerlijk is anders, is geest zelf. Vrij. Je kunt zoeken wat je wilt, razen al je wensen, maar vergis je niet, mijn lichaam is mijn… Mijn tempel!


Literatuur
❶ Doppelgänger – Anthrowiki (met referentiemateriaal)
Esoterisch uur; Hannover, 31 december 1911 (GA 266b; bladzijde 272 t/m 282)
❸ Esoterisch uur; Berlijn, 11 april 1913 (GA 266c; bladzijde 100 t/m 109)


Music
Boudewijn de Groot
Op weg naar mijn lief

Lyric
Op weg naar mijn lief

Op weg naar mijn lief
Ging ik langs warme huizen
Waar bandeloze vrouwen me aanbaden
Maar waar ik ze ook streelde
Ik kon maar niet vergeten
Dat ik op weg was naar mijn lief

Ze zei:
Laat je niet verleiden
Maar kom in mijn armen
Want tot het einde der dagen
Heb ik je lief

Op weg naar mijn lief
Kwam ik bij koele meren
Waar roekeloze maagden zich in baadden
Maar hoe ik ze ook zag wenken
Ik moest er steeds aan denken
Dat ik op weg was naar mijn lief

Ze zei:
Laat je niet verleiden
Maar kom in mijn armen
Want tot het einde der dagen
Heb ik je lief

Op weg naar mijn lief
Trok ik door verre landen
Waar mannen zonder ogen voor me baden
Waar moeders zonder kinderen naar me staarden
Waar kinderen zonder moeder
Zonder hoop en zonder huis naast me bezweken
Waar huizen zonder ramen
Zonder daken zonder mensen brandden in de
Nacht

Waar alles tevergeefs was, zonder kracht
Alleen de rijken en de sterken
Alleen de legers en de kerken
Alleen de macht
Maar ik moest trachten te ontkomen
Want ik had me voorgenomen
Dat ik op weg was naar mijn lief

En toen ik eindelijk thuiskwam
Was mijn lief zo wijs en zacht

Ze zei:
Laat je niet misleiden
Hier in mijn armen
Maar ga naar al die landen
Help eerst de allerkleinsten
En tot het einde der dagen
Heb ik je lief

vrijdag 22 februari 2019

Beweging

Muziek is alles voor me. Althans zo voelt het soms aan, want ook andere kunstvormen heb ik lief. Zeker wel. Volop leef ‘k in taal en gedachten, m’n levenselixer. Uitvoering van Richard Wagners De Ring van de Neveling (Der Ring des Nibelungen) door De Nationale Opera is de afgelopen twintig jaar een paar keer uitgezonden op de Nederlandse televisie. Werkelijk prachtig, geachte lezer, magnifiek! Heb nu een DVD-box van een NTR TV-uitzending van 1999 in huis. Kostte me een kleine € 100, - , maar dat had ik er graag voor over. Het is inclusief Nederlandse ondertiteling! Een niet onbelangrijke optie bij het bekijken, beluisteren en genieten van deze uitzonderlijke theaterproductie.

Stine Jensen
De filosofe Stine Jensen maakt een interessante ontwikkeling door. Ze heeft zich, zoals zoveel andere mensen in de 20e en 21e eeuw van het westelijk halfrond, toegelegd op yoga. In 2015 verscheen haar boek Go East – Een filosoof reist door de wereld van yoga, mindfulness en spiritualiteit. Lees het met belangstelling. Volgende maand verschijnt haar boek Goeroes - Mijn zoektocht naar de verleidingen en valkuilen van moderne spiritualiteit (Uitgeverij Hollands Diep, maart 2019). Die zal ik ook aanschaffen en bestuderen. Begin februari plaatste NRC Handelsblad haar prikkelende artikel Laat je niet hersenspoelen. In 2015 werd in het Felix Merites gebouw te Amsterdam in het kader van het toenmalig verschijnen van Jensens boek Go East de volgende conferentie gehouden.

Go East
Over guru's, ego's
en andere ongemakken


Een deel van het eerste boek dat ik schrijf en zal uitbrengen, waarover meer in mijn blog Geplande publicatie bij Schrijfbureau Bewustzijnsziel (Cahier, 15 februari 2019), zal gewijd zijn aan ervaringen, denkbeelden en reflecties van mensen als Stine Jensen.

Tot zo ver dit kort blogbericht. Heb veel te doen! Vandaag ga ik weer over tot vertaalwerk.


Music
Ralph McTell
The Gypsy

Lyric
The Gypsy

Our fathers out of India come
And stopped where they found water
And the gadgo boys with their greedy eyes
Coveted our daughters, coveted our daughters.
And the moon shone into the seas across the palms with silver
There was music that night in the dark campsite
And the music made you shiver; to be the gypsy.

La, la, la, la, ...

Across the deserts our fathers come
With dancing boy, and bear, and drum
And the gadgo boys with their greedy eyes
Coveted our freedom, coveted our freedom.
And we fit in your landscape as the sixth to the five senses
But the pastures close as the cowboy knows
And the world's cut up by fences, to catch the gypsy.

La, la, la, la, ...

And the colours fade on the caravans
And old roads bend in change
And the vigilantes move us on
But still we do remain, and while we do remain
Your ways only keep us on the paths we have chosen.
When it's cold at night, and the fire won’t light
And the children's hands are frozen, and it's hard to be the gypsy.

La, la, la, la, ...

Oh, the fire that burns, the cage, the key, the dancer of delight,
The flame that burns behind your eyes
Yet flickers in your sight, flickers in your sight.
And you may die of cold because the ways that you have chosen
Has warmed your hands, but not your heart and left your poor soul frozen.
Let the gypsy dance.

La, la, la, la, ...

Now if the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.
If the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.

Now if the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.
If the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.

Now if the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.
If the gypsy cannot dance, in your heart you may discover
That the flame needs air to burn, and soon it'll be all over.

vrijdag 15 februari 2019

Geplande publicatie bij Schrijfbureau Bewustzijnsziel

Over denkbeelden en ontwikkelingswegen van de filosofen Georg Wilhelm Friedrich Hegel en Arthur Schopenhauer heeft Rudolf Steiner regelmatig gesproken en geschreven.*1 Mijn eerste boek dat ik medio 2020 wil laten verschijnen via Bewustzijnsziel, mijn schrijfbureau en uitgeverij, zal naast andere teksten drie naar het Nederlands vertaalde voordrachten van Steiner bevatten, waarin de filosofie van Hegel en Schopenhauer (en Karl Marx) op een speciale manier aan de orde zijn gesteld. Die drie voordrachten zijn: (1) (hoofdtitel) Denk- en wilskracht bij Hegel en Schopenhauer – Westerse en Oosterse cultuur (subtitel) (GA 202; Dornach, 4 december 1920; bladzijde 55 t/m 70), (2) De filosofie van Hegel en Schopenhauer in hun kosmologische en menskundige samenhang (GA 202; Dornach, 5 december 1920; bladzijde 71 t/m 83) en (3) Vrijheid en liefde (GA 202; Dornach, 19 december 1920; bladzijde 199 t/m 213). (Werktitels J.W.)*2

Steiners inhoudelijke behandeling van denkbeelden van andersdenkenden mag genuanceerd worden genoemd. Kenmerkt zich beslist niet door kritiekloze lofzang of absolute afwijzing. Zijn op- en aanmerkingen zijn stimulerend en opbouwend van aard, omdat hij ze in een zinvolle context plaatste. Neem bijvoorbeeld Hegel in relatie tot Johann Wolfgang von Goethe, twee mannen wiens prestaties hij diep bewonderde. Hij schroomde niet om toch ook serieuze kanttekeningen te plaatsen bij zekere elementen van hun denkconcepten, vertrekpunten en eindconclusies. Waardering hoeft geen absolutistische vormen aan te nemen. Ter illustratie het korte slothoofdstuk uit Steiners geschrift Goethes Wereldbeschouwing (GA 6; Vrij Geestesleven, Zeist, 1983): Goethe en Hegel.

Rudolf Steiner werd geboren in 1861. Hij stierf in 1925 op 64-jarige leeftijd. Zelf kwam ik in 1959 ter wereld; mijn sterfmoment ken ik nog niet. Het jaar 2019 is ruim een maand geleden aangebroken. Nog even en we zijn in 2020 aanbeland, honderd jaar nadat Steiner zijn twee opmerkelijke voordrachten over Hegel en Schopenhauer hield. In die turbulente jaren vlak na beëindiging van de Eerste Wereldoorlog en de revolutie van de bolsjewisten. Europa was een broeiend kruitvat en oost-west betrekkingen namen betekenisvolle andere vormen aan, niet alleen in politieke en economische maar evenzo in culturele zin. Wat dat aangaat vallen er zeker parallellen te trekken; bepaalde historische impulsen werken door tot op de dag van vandaag en dagen die nog zullen volgen. Een andere keer zal worden verteld over andere inhoudselementen van het te verschijnen boek.


Noten

Voor de laatstgenoemde zie bijvoorbeeld Steiner inleiding bij de boekuitgave Arthur Schopenhauers Werke in 12 Bänden (Stuttgart: Cotta 1894-1896; deel 1); een inleiding die is opgenomen in GA 33; bladzijde 230 t/m 268.

Een daaraan gekoppeld notenapparaat en redactioneel commentaar zal mede zijn gebaseerd op noties van Steiner uitgesproken in GA 124; 8e en 9e voordracht; Berlijn, 7 maart 1911 en Berlijn, 13 maart 1911; bladzijde 149 t/m 189); respectievelijke basisthema’s ontwikkeling en opstanding van het denken (7 maart) en vitalisme van oosterse invloeden en opnieuw bekrachtigd boeddhisme (13 maart) en GA 176; hoofdstuk Karma van het materialisme, 6e voordracht (Berlijn, 4 september 1917; bladzijde 302 t/m 316); basisthema: angstcultuur en cultuur van het betoveren, het fascineren; angst en fascinatie.


Music
Ralph McTell
Streets of London

vrijdag 1 februari 2019

Gratis Google voorzieningen op de tocht

Het platform Google+ wordt per 2 april 2019 opgeheven. Dat is niet verbazingwekkend, want het sloeg niet echt aan. Facebook nam een hoge vlucht, maar dat gold niet voor Google Plus. Begrijp wel waarom ze het opdoeken en vind het niet zo erg, want ook ik deed er niet veel mee. Vond het een onoverzichtelijk doorgeefluik. Wel vraag ik me af of de voorziening van Google om gratis blogs te schrijven, blogspot, wellicht hetzelfde lot beschoren is en zo ja per wanneer.

Het consumentenprogramma Radar berichtte eind vorig jaar het volgende: Google Plus stopt na lek. Het Google concern zou toch al stoppen met Google Plus lees ik elders, per augustus 2019, maar het inmiddels verholpen beveiligingslek bespoedigd de zaak. Deze ontwikkeling verscherpt mijn waakzaamheid.

Iets anders. Aanstaande dinsdag ben ik weer jarig. Zal ik geen vijftiger meer zijn. Over een paar dagen wordt ik zestig. Nul-en-zestig... Tjonge! Het gaat steeds sneller. Je staat er meer bij stil natuurlijk. Maar het geeft niet. Het hoort er bij, het hoort er gewoon bij. Als ik maar gezond blijf en vitaal, zo gezond mogelijk en de dingen kan doen en de zaken kan ondernemen waarvoor ik sta en staan wil.






Music
Boudewijn de Groot
Verscheidene liederen
Mooi concert (jubileumtour)
Boudewijn (1944), nu 74,
kijkt op 60-jarige leeftijd
terug en vooruit

donderdag 31 januari 2019

Eerbiedigende aandachtigheid

Rudolf Steiner Verlag
Mijn notie van vandaag: voor een mens in ontwikkeling wordt het steeds belangrijker helder denkend verschil te zien, onderscheid te maken tussen (1) wat gerechtvaardigd en ongerechtvaardigd, (2) waar en onwaar en (3) eerbiedwaardig of juist niet eerbiedwaardig is. Zulk besef is een mens niet zomaar gegeven. Of men zich die zaken bewust maakt is mede een gevoels- en wilskwestie. Men moet zijn zinnen er op zetten en er is tijd en arbeid mee gemoeid.

Heb deze week voor een zoveelste maal Rudolf Steiners voordracht De missie van de eerbied (Die Mission der Andacht), opgenomen in het boekwerk Metamorfosen van de ziel (Uitgeverij Christofoor, 2013/18), letterlijk op mijn leesplank staan. Maak graag gebruik van leesplanken. Heb er ook meestal één bij me als ik op pad ben. Zelf zou ik het Duitse woord Andacht - ferment van de bewustzijnsziel; de bewustzijnsziel is een specifieke laag van de menselijke psyche -  niet klakkeloos en stelselmatig met enkel de Nederlandse term eerbied vertalen, maar in de gegeven context kiezen voor uitdrukkingen als eerbiedige aandacht of eerbiedigende aandachtigheid. Op bladzijde 76/77 (eerste druk 2013) trof ik een vertaal- of zetfout aan. Waar gewerkt wordt vallen spaanders. Heb dat vanochtend doorgegeven aan de redactie van Stichting Rudolf Steiner Vertalingen. Vervolgens is me terstond gemeld dat die fout in een herdruk van 2018 is verholpen. Goed zo!

Bij de bibliotheek heb ik deze week Arthur Schopenhauers geschrift Über den Willen in der Natur (1818/44) geleend. Zal het voor eigen gebruik digitaliseren en nauwlettend bestuderen ten behoeve van mijn Hegel-Schopenhauer-Steiner schrijf- en vertaalproject. Voor datzelfde project bestelde ik vandaag bij boekhandel Donner Georg Friedrich Hegels Fenomenologie van de geest (Boom Uitgevers Amsterdam, 2012) en Zelfbewustzijn, begeerte en de ander (Uitgeverij Damon VOF, 2004). Primaire bronnen zijn en blijven belangrijk. Hieronder een mooie en prikkelende lezing van Gerrit Steunebrink over de vertaling van Willem Visser van Hegels Werk De fenomenologie van de Geest.


Lezing, bespreking en gesprek
Sprekers:
Gerrit Steunebrink,
Willem Visser
en Marc de Kesel
Onderwerp:
Friedrich Hegels werk
De Fenomenologie van de geest
Vertaald naar het Nederlands door Willem Visser


Music
Supertramp
Crime Of The Century

Lyric
Crime Of The Century

Now they're planning the crime of the century
Well, what will it be?
Read all about their schemes and adventuring
Yes, it's well worth a fee

So roll up and see
How they rape the universe
How they've gone from bad to worse

Who are these men of lust, greed and glory?
Rip off the masks and let's see
But that's not right, oh, no, what's the story?
But there's you and there's me

That can't be right

maandag 21 januari 2019

Verborgen werkwoord: ontkenteren

Oh, get on with it! Wat onketent ontkenteren? Uur U als een Up To You, een …het-is-aan-jou, lijkt inmiddels al vele malen genaderd en gepasseerd als het om Brexit gaat. Meer dan éénmaal. Een keerpunt dat niet kentert… Vandaag legt Theresa May het Britse parlement  een plan B voor, een nieuwe variant of concept variant van wat een soft brexit lijkt of een brexit in name only. Vele Britten zijn het fat up en de verdeeldheid in het Verenigd Koninkrijk over lidmaatschap van de Europese Unie is tot een toppunt gestegen.

De Britse historicus en antroposoof Terry Boardman geeft in zijn laatste schrijven over het heikele onderwerp aan dat de Europese Unie niet alleen voor Great Britain, maar zelfs voor geheel Europa in zijn ogen een verkeerde keus is. Zie de volgende alinea uit zijn artikel Brexit as a Spiritual Question – Why the EU Is Wrong for Europe (New View Magazine, eerste kwartaal 2019). De juiste keuze is voor hem een driegelede vorm van Europese vereniging, welke alle Europeanen in staat stelt met de rest van de wereld in economisch en cultureel opzicht vrijelijk in relatie te staan, maar met handhaving van nationale soevereiniteit op politiek gebied en met respect voor de historische ervaringen van ieders land. Zie het volgende tekstcitaat hieronder. Tijd ontbreekt me om de een na laatste alinea uit Boardmans artikel vertaald in het Nederlands weer te geven.

Auteur:Terry Boardman 
Uit:Brexit as a Spiritual Question – Why the EU Is Wrong for Europe (New View Magazine, eerste kwartaal 2019; een na laatste alinea)

“ […] The EU, then, is not only the wrong choice for Britain; it is the wrong choice for the whole of Europe, including Britain. By contrast, social threefolding (see above, and the threefolding section of www.threeman.org), the 100th anniversary of Steiner’s public presentation of which comes next year, 2019, and which has been discussed many times in New View, is the right way forward for Europe, a continent which is itself, in its linguistic, religious, and historical experience, as well as its very geography – narrow in the west, expansive in the east and mixed in the middle – a threefold entity. The right choice is a threefold form of European association that allows Europeans to relate to the rest of the world freely in economic terms and in cultural terms but maintains national sovereignty in the political sphere, respecting each country’s historical experience. Brexit is therefore not just an economic question to be tackled on the basis of individuals’ economic self-interest but a spiritual/cultural and political question that concerns the next phase in the long history of Britain and its peoples. The British people have to decide whether they want to live in fear and be pushed around by fears projected by so-called political and media ‘clairvoyants’ who all seem to know exactly what the future is going to be like over the next 10-20 years if, for example, Britain exits the EU on 29 March 2019 without a deal arranged with the EU – hell, catastrophe, suicide, disaster, chaos etc. – or whether they will be courageous enough to realise that after 46 years of addiction to a certain drug, suddenly ceasing to take that drug may well be painful for a while at first, but is the surest way out of addiction and that when they come through any hardship that occurs, they will not only be able to stand on their own feet, autonomous, conscious, and ready to help other fellow Europeans do the same, but they also may well find their way to a better form of community through the cathartic crisis they have shared together. […] “

In 2017 hield Boardman een lezing over de huidige wereldproblematiek, waaronder toenemende spanningen tussen Amerika en China en een positie daarbij van Europa en Rusland. Een 15 minuten durend fragment van die lezing valt hieronder te zien en beluisteren.

Terry Boardman
The Threefold Society:
The Way Forward After The EU

Over brexit en invulling en toepasbaarheid van sociale driegeleding, over wereldproblematiek überhaupt, wordt overigens divers gedacht onder antroposofen. Dat benadruk ik hier nog maar eens.

Sluit weer af met muziek. Dit keer met een aan het muzieknummer gerelateerde literaire noot en nog een ander knipoog. Not for the faint of heart.


Music
Tears for Fears
Johnny Panic and the Bible of Dreams
Lyric


Related tot this song here a word of Sylvia Plath (1932-1963), narrator of Johnny Panic and the Bible of Dreams:

" What I fear most, I think, is  the death of imagination... If I sit still and don't do anything, the world goes on beating like a slack drum, without meaning. We must be moving, working, making dreams to run toward; the poverty of life  without dreams is too horrible to imagine. " 
Silvia Plath

Audio from the radio serial “The Shadow”
Related to Sylvia Plath’s short story

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2019

Realy Only Fantasy? – 21 juni 2019

Tech & Spirit – 2 juni 2019

Over liefde en vrijheid – 24 mei 2019

Origin and purpose of Evil & Function of Self-Love – 13 mei 2019

Agens, 10 mei 2019

Diary: Evil, Knowledge and Courage – 3 mei 2019

Folk – 19 april 2019

Gemeenschap – 8 april 2019

Closure – 1 april 2019

Distantie en existentie met monoloog en dialoog – 29 maart 2019

Beweging – 22 februari 2019

Geplande publicatie bij Schrijfbureau Bewustzijnsziel – 15 februari 2019

Gratis Google voorzieningen op de tocht – 1 februari 2019

Eerbiedigende aandachtigheid – 31 januari 2019

Verborgen werkwoord: ontkenteren - 21 januari 2019

Philosophy, Spiritual Activity and Christianity – 14 januari 2019

Lemniscaat – 11 januari 2019

Modern Soul and Struggling Psyche (Mind) – 1 januari 2019

2018

My initiation and moral development – 14 december 2018

Music and ethics – 7 december 2018

Energy – 23 november 2018

Geestelijk ontwaken – 9 november 2018

Freedom and Spiritual Activity – 29 oktober 2018

Intuitions – 24 oktober 2018

Settle – 24 september 2018

De agenda die niet geschreven werd – 21 september 2018

Ecstatic or grounded – 10 september 2018

Ragnarok – 27 augustus 2018

Nietzsche’s Philosophers of Perhaps – 19 augustus 2018

Pensées – 11 augustus 2018

Dixit – 10 augustus 2018

Bestemmen – 6 augustus 2018

Antroposofen en politiek – 16 juli 2018

Cup of Tea – 2 juli 2018

Fresh – 22 juni 2018

Mind You – 13 juni 2018

The Opposite of Brexit? – 21 mei 2018

Consciousness Soul – 7 mei 2018

Small experience – 30 april 2018

Still – 16 april 2018

Een paasgedachte - (Parsifal - Deel 9) – 2 april 2018

Beware – 26 maart 2018

Vrijheid en deugd – 12 maart 2018

Forces & Creatures – 31 januari 2018

2017

Self-respect and development – 19 december 2017

Grace – 6 december 2017

Virtues – 4 december 2017

Oh Well – 23 november 2017

Kennistheorie – 10 november 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 5 – 13 oktober 2017

Europe & Memoranda – 10 oktober 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 4 - 29 september 2017

Ready to go again! – 28 september 2017

Keep up the pace – 11 september 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 3 – 31 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 2 – 28 augustus 2017

Dienstmededeling over deel 2 van meerluik – 21 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate