vrijdag 22 juni 2018

Fresh

Weer een kort bericht tussendoor. Fris van lever zijn niet altijd teksten van recente datum. Daar komt het niet op aan. Voor die frisheid heb je de geest van een auteur nodig, de geest waarin hij schrijft of schreef. Zojuist plaatste ik Goethes Faust in een vertaling van Ard Posthuma (Uitgeverij Athenaeum, 2008) op mijn tablet via Google Play. De papieren versie staat al jaren in mijn boekenkast, maar in toenemende mate lees ik digitaal; ook klassieke werken. En dat bevalt me goed, heel goed! Soms geef ik nog de voorkeur aan papier en karton, maar lang niet meer altijd. Steeds minder dus.

Andere boeken die ik de afgelopen tijd via Google Play aanschafte in epub formaat zijn onder andere (een greep eruit):

a. Nietzsche (Paul van Tongeren; Amsterdam University Press, 2016);
b. Friedrich Nietzsche (Rudolf Steiner; StreetLib, 2016);
c. Voorbij goed en kwaad (Friedrich Nietzsche; Singel Uitgeverijen, 2011);
d. Menselijk, al te menselijk (Friedrich Nietzsche; Singel Uitgeverijen, 2012);
e. Door eigen hand (Joost Zwagerman; Singel Uitgeverijen, 2012);
f. De laatste deur: zelfmoord in de Nederlandse letteren (Jeroen Brouwers; Atlas Contact, 2017);
g. Erkenntnis und Irrtum (Ernst Mach; Jazzybee Verlag, 2012);
h. Donkere materie: ons kind en het Heelal (Vincent Icke; Amsterdam University Press, 2006);
i. Zwaartekracht bestaat niet: een vraagstuk voor de 21ste eeuw (Vincent Icke; Amsterdam University Press, 2012);
j. Leven met de goden: religie in de oudheid (Inger Kruin; Amsterdam University Press, 2018).

‘k Ga op dit moment haalbaarheid na van hoe ik via diverse kanalen de komende jaren via mijn schrijfbureau zelf e-boeken kan uitgeven: kostenplaatjes, distributie, markt, techniek, productiemiddelen enzovoort. Not easy at all, but hey, that I know for many years already, I'm not born for easy living.

Otto Julius Hartman
Otto Julius Hartmann (1895 – 1989) was een interessante schrijver. Dat is me gebleken bij het lezen van zijn boek Faust – Der moderne Mensch in der Begegnung mit dem Bösen (Uitgeverij Novalis Verlag AG, 1980). Hij was een bezield en actief antroposoof. Gedeeltelijk kan ik me redelijk vinden in zijn thematisering van Goethes Faust. Een aantal van zijn opvattingen die hij bij die thema's uitwerkte, komt me echter rigide voor. Ligt dat aan mij? Deze goethe-studie is in elk geval zeker van betekenis. Lezen en overdenken hoe dan ook waard.

Dat hij mogelijk lid is geweest van de NSDAP of daarmee sympathiseerde, zie de noten met verwijzingen onder dit blog, geeft me danig te denken. Is dat werkelijk zo? En zo ja, wat voor een verhaal zit daar aan vast? In zijn boek over Faust, geschreven na de Tweede Wereldoorlog, uit Hartmann stevige kritiek op het marxisme en de machtspolitiek van het westen. Opmerkelijk genoeg plaatst hij bij het nazisme in dat verband enkel een summiere kritische kanttekening. Voor dat laatste zie de volgende tekstalinea (het vetgedrukte), bladzijde 105 van het boek:

Bladzijde 105 van Faust – Der moderne Mensch in der Begegnung mit dem Bösen;
Otto Julius Hartmann:

" [...] Deze terugval naar een collectief is evenwel niet zo verwonderlijk, wanneer wij bedenken wat voor een moeite het kostte om de mens eens tot een persoonsgebonden zelfstandig denken en zelfverantwoordelijkheid te brengen en het oude collectieve beginsel te overwinnen. De huidige terugval naar een collectief sluit absoluut aan bij menselijke traagheid, die zich uiteindelijk een 'overheerste mens' wenst. De collectieve mens, massamens, past echter ook bij het moderne mensbeeld. Deze ziet de mens enkel als een 'soortwezen', welke enerzijds door biologische erfelijkheidsfactoren (nationaalsocialisme), anderzijds door sociale maatschappijfactoren (communisme) wordt bepaald, - zoals men kan nalezen bij Karl Marx. Als dat het geval is, ontstaat de praktijk van moderne oosterse dictaturen vanzelf. [...] "

Merkwaardige kwestie. Work in progress. Kom hier nog een keer op terug op Cahier.


 Music
Natalie Merchant
Tiny Desk Concert

2 opmerkingen:

  1. Noten


    Diverse geschriften van Hartmann kunnen worden geleend bij de bibliotheek van de Antroposofische Vereniging in Nederland, zie: Otto Julius Hartmann – Bibliotheek Antroposofische Vereniging.


    Tenminste één werk van Hartmann is naar het Nederlands vertaald: De beschaving maakt ons ziek (Uitgeverij het Spectrum, 1966). Dat werk heb ik besteld via Boekwinkeltjes. Ook dat lijkt me een boeiend en prikkelend boekwerkje. Het wordt overigens op een interessante manier kort besproken in het boek Het onafhankelijkheidssyndroom: Een cultuurgeschiedenis van het naoorlogse Nederlandse zorgstelsel (Kees-Jan van Klaveren; Uitgeverij Wereldbibliotheek, 2016).


    Berichtgeving over Hartmanns politieke opstelling direct voorafgaand en tijdens de tweede wereldoorlog roept vragen op: (1) bladzijde 111 van het boek Between Occultism and Nazism - Anthroposophy and the Politics of Race in the Fascist Era (Peter Staudenmaier; Uitgeverij Koninklijke Brill NV, 2014) en (2) de webpagina Kontinuität und Brüche (Das Grazer Philosophische Institut im Nationalsozialismus).


    Uitgeverij Koninklijke Brill NV is een Nederlandse uitgeverij met een bijzondere geschiedenis en een opmerkelijk boekenfonds.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Slotopmerking

    Hartmanns behandeling van deel 2 van Goethes Faust komt me op onderdelen geforceerd voor; bevreemdend ook. (Ben inmiddels bij bladzijde 52 van Faust - Der moderne Mensch in der Begegnung mit dem Bösen aanbeland.) Heb zijn boekje De beschaving maakt ons ziek besteld om te zien hoe of hij zich met de daarin vervatte cultuurhistorische en cultuur-maatschappelijk beschouwingen wel of niet kritisch uitlaat over het nationaalsocialisme en nazisme; of hij dat politiek-ideologische monster dat in Midden-Europa in de 20e eeuw was opgestaan überhaupt wel aan de orde stelt, zo ja, hoe en zo nee, waarom of waardoor niet.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2018

Antroposofen en politiek – 16 juli 2018

Cup of Tea – 2 juli 2018

Fresh – 22 juni 2018

Mind You – 13 juni 2018

The Opposite of Brexit? – 21 mei 2018

Consciousness Soul – 7 mei 2018

Small experience – 30 april 2018

Still – 16 april 2018

Een paasgedachte - (Parsifal - Deel 9) – 2 april 2018

Beware – 26 maart 2018

Vrijheid en deugd – 12 maart 2018

Forces & Creatures – 31 januari 2018

2017

Self-respect and development – 19 december 2017

Grace – 6 december 2017

Virtues – 4 december 2017

Oh Well – 23 november 2017

Kennistheorie – 10 november 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 5 – 13 oktober 2017

Europe & Memoranda – 10 oktober 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 4 - 29 september 2017

Ready to go again! – 28 september 2017

Keep up the pace – 11 september 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 3 – 31 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 2 – 28 augustus 2017

Dienstmededeling over deel 2 van meerluik – 21 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013


2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate